RÒ MẬT SAU PHẪU THUẬT CẮT GAN

Trần Quế Sơn, Trần Hiếu Học, Vũ Đức Long

Tóm tắt


Nghiên cứu mô tả kết quả cắt gan có biến chứng rò mật về đặc điểm lâm sàng và các yếu tố nguy cơ liên quan đến rò mật sau mổ. 67 bệnh nhân được cắt gan tại Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 6/2016 đến tháng 9/2018, rò mật gặp ở 5 bệnh nhân (7,4%). Chỉ định mổ cắt gan điển hình do bệnh lý như ung thư (ung thư biểu mô tế bào gan - 59,7%, ung thư biểu mô đường mật – 9%, ung thư túi mật xâm lấn gan – 4,5%), u gan lành tính (23,9%), còn lại là sỏi gan (2,9%). Nhóm rò mật có nồng độ bilirubin toàn phần trước mổ cao hơn nhóm không rò mật (p < 0,001). 4 bệnh nhân rò mật sau cắt gan trái trong đó 3 bệnh nhân do ung thư đường mật, 1 bệnh nhân do u máu lớn, 1 bệnh nhân sau cắt gan trung tâm kèm nối mật ruột. Thời gian nằm viện trung bình 15,4 ngày. Rò mật độ B (80%), độ C (20%). Nồng độ albumin trước mổ < 30 g/L, cắt gan lớn ≥ 3 hạ phân thùy và cắt gan kèm hạ phân thùy 4 là các yếu tố làm tăng nguy cơ rò mật. Kết luận: rò mật là một biến chứng sau cắt gan. Nồng độ albumin máu thấp, cắt gan lớn có kèm theo phần gan trung tâm (S4) làm tăng nguy cơ rò mật sau mổ.

 

 

 

 

 

Summary

BILE LEAKAGE AFTER HEPATIC RESECTION

The aim of this study was to identify the patient’s characteristics and perioperative risk factors for postoperative bile leakage (POBL) after hepatic resection. From 6/2016 to 8/2018 a total of 67 consecutive patients were performed at our institute. POBL developed in 5 patients (7.4%). Surgery indications were hepatocellular carcinoma (HCC - with 59.7%), intrahepatic cholangiocarcinoma (ICC - with 9%), gallbladder cancer invasived the liver (4.5%), benign hepatic tumors (23.9%) and lateral intrahepatic stones (2.9%). Total bilirubin level in POBL group was higher than non-POBL group (p < 0.001). Four patients developed bile leakage after left hemihepatectomy due to ICC  (3 patients), left huge  hemagioma (1 patient), and one patient was performed central hepatectomy (including segment 4, 5, 8) with hepaticojejunal anastomosis. The mean hospital stay was 14.5 days. In classification, level B and level C bile leakage was 80% and 20%  respectively. Albumin level < 30 g/l (p = 0.043), major liver resection (p < 0.001) and resections including segment IV (p < 0.001) were independently associated with an increased risk of bile leak. Conclusions: Bile leakage is a complication with low rate of occurrence after liver resection. Low albumin level, major hepatic resection and hepatectomy including segment IV were independent risk factors for POBL.


Từ khóa


cắt gan, rò mật sau cắt gan, biến chứng sau cắt gan

Toàn văn:

PDF

Tài liệu tham khảo


Phạm Hữu Tùng, Hồ Đăng Quý Dũng, Trần Đình Trí và cộng sự (2015). Điều trị rò mật bằng đặt stent qua nội soi tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Y học thành phố Hồ Chí Minh, 19(5), 28 - 32.

Koch M., Garden O. J., Padbury R et al (2011). Bile leakage after hepatobiliary and pancreatic surgery: a definition and grading of severity by the International Study Group of Liver Surgery. Surgery, 149(5), 680 - 688.

Kajiwara T., Midorikawa Y., Yamazaki S et al (2016). Clinical score to predict the risk of bile leakage after liver resection. BMC surgery, 16(1), 30 - 38.

Nakagawa K., Tanaka K., Nojiri K et al (2017). Predictive factors for bile leakage after hepatectomy for hepatic tumors: a retrospective multicenter study with 631 cases at Yokohama Clinical Oncology Group (YCOG). Journal of hepato-biliary-pancreatic sciences, 24(1), 33 - 41.

Nagano Y., Togo S., Tanaka K et al (2003). Risk factors and management of bile leakage after hepatic resection. World journal of surgery, 27(6), 695 - 698.

Castro S. M., Kuhlmann K. F., Busch O. R et al (2005). Incidence and management of biliary leakage after hepaticojejunostomy. Journal of gastrointestinal surgery: official journal of the Society for Surgery of the Alimentary Tract, 9(8), 1163 - 1171.

Ishii T., Hatano E., Furuyama H et al (2016). Preventive Measures for Postoperative Bile Leakage After Central Hepatectomy: A Multicenter, Prospective, Observational Study of 101 Patients. World journal of surgery, 40(7), 1720 - 1728.

Hayashibe A., Sakamoto K., Shinbo M et al (2006). New method for prevention of bile leakage after hepatic resection. Journal of surgical oncology, 94(1), 57 - 60.

Terajima H., Ikai I., Hatano E et al (2004). Effectiveness of endoscopic nasobiliary drainage for postoperative bile leakage after hepatic resection. World journal of surgery, 28(8), 782 - 786.

Shah J. N (2007). Endoscopic treatment of bile leaks: current standards and recent innovations. Gastrointestinal endoscopy, 65(7), 1069 - 1072.

Trần Quế Sơn, Đỗ Tuấn Anh (2016). Phẫu thuật u gan tại Bệnh viện Việt Đức giai đoạn 2010 - 2014. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 100(2), 131 - 138.

Donadon M., Costa G., Cimino M et al (2016). Diagnosis and Management of Bile Leaks After Hepatectomy: Results of a Prospective Analysis of 475 Hepatectomies. World journal of surgery, 40(1), 172 - 181.

Strasberg SM., Belgihiti J., Clavien PA et al (2000). The Brisbane 2000 terminology of liver anatomy and resections. HPB, 22000, 333 - 339.

Yamashita Y., Hamatsu T., Rikimaru T et al (2001). Bile leakage after hepatic resection. Annals of surgery, 233(1), 45 - 50.

Sun H. C., Qin L. X., Lu L et al (2006). Randomized clinical trial of the effects of abdominal drainage after elective hepatectomy using the crushing clamp method. The British journal of surgery, 93(4), 422 - 426.

Kyoden Y., Imamura H., Sano K et al (2010). Value of prophylactic abdominal drainage in 1269 consecutive cases of elective liver resection. Journal of hepato-biliary-pancreatic sciences, 17(2), 186 - 192.

Rahbari N. N., Elbers H., Koch M et al (2012). Bilirubin level in the drainage fluid is an early and independent predictor of clinically relevant bile leakage after hepatic resection. Surgery, 152(5), 821 - 831.

Yamazaki S., Takayama T., Moriguchi M et al (2012). Criteria for drain removal following liver resection. The British journal of surgery, 99(11), 1584 - 1590.

Guillaud A., Pery C., Campillo B et al (2013). Incidence and predictive factors of clinically relevant bile leakage in the modern era of liver resections. HPB: the official journal of the International Hepato Pancreato Biliary Association, 15(3), 224 - 229.

Brooke-Smith M., Figueras J., Ullah S et al (2015). Prospective evaluation of the International Study Group for Liver Surgery definition of bile leak after a liver resection and the role of routine operative drainage: an international multicentre study. HPB: the official journal of the International Hepato Pancreato Biliary Association, 17(1), 46 - 51.