Kiểu hình trầm cảm và mối liên hệ với khẩu phần 24 giờ ở bệnh nhân rối loạn trầm cảm chủ yếu điều trị bằng thuốc chống trầm cảm - Mạnh, Bùi Xuân; Linh, Ngô Tích; Phúc, Lê Trường Vĩnh; Phong, Nguyễn Duy (Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2026)
Nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu trên 250 bệnh nhân rối loạn trầm cảm chủ yếu điều trị ngoại trú trong 6 tháng nhằm mô tả tiến triển kiểu hình triệu chứng và mối liên hệ với khẩu phần 24 giờ. Triệu chứng được đánh giá bằng QIDS-SR16 và khẩu phần bằng hỏi ghi 24 giờ tại 4 thời điểm (T0, T1, T3, T6). Phân tích EFA cho thấy cấu trúc hai nhân tố (điển hình và không điển hình) ổn định theo thời gian; tuy nhiên, kiểu hình không điển hình (tăng ăn, tăng cân, ngủ nhiều) trở nên nổi trội hơn sau 6 tháng dù điểm trầm cảm chung cải thiện. Phân tích GSEM cho thấy điểm QIDS-SR16 liên quan nghịch với năng lượng, protein, glucid, kali và vitamin A, trong khi ở mức tiểu mục xuất hiện các mối liên hệ đặc hiệu và đôi khi trái chiều: triệu chứng mất ngủ, ngủ nhiều và vận động liên quan thuận với glucid, kali và vitamin A; ngủ nhiều liên quan thuận với sắt; mệt mỏi liên quan thuận với canxi và phốt pho. Kết quả nhấn mạnh vai trò của việc theo dõi cấu trúc triệu chứng và can thiệp dinh dưỡng cá thể hóa, đặc biệt ở các biểu hiện liên quan giấc ngủ, vận động và ăn uống.