24. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng cơn cấp rối loạn chuyển hóa acid béo thể sơ sinh

Nguyễn Ngọc Khánh, Nguyễn Thị Hằng, Vũ Chí Dũng

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Rối loạn chuyển hóa acid béo là bệnh lý di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, gây ra bởi biến thể gen mã hóa protein hoặc enzyme tham gia vận chuyển hay chuyển hóa acid béo trong ty thể. Trẻ sơ sinh mắc bệnh thường chẩn đoán muộn do các triệu chứng không đặc hiệu và/hoặc không được sàng lọc sơ sinh, dẫn đến tỷ lệ tử vong cao hoặc nhiều biến chứng. Tuy nhiên, các nghiên cứu tại Việt Nam đối với nhóm bệnh này còn hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu của chúng tôi được thực hiện với mục tiêu: Mô tả đặc điểm cơn cấp ở trẻ mắc rối loạn chuyển hóa acid béo bẩm sinh thể sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ tháng 01/2017 đến tháng 09/2023. Nhóm nghiên cứu đã thu được kết quả: Có 48 bệnh nhân trong nghiên cứu với tuổi khởi phát trung vị là 2,4 ngày và tuổi trung vị chẩn đoán là 10,9 ngày, đặc điểm lâm sàng chính bao gồm: suy hô hấp (75,0%), li bì (66,7%), tím tái (54,2%), suy tuần hoàn (54%), bỏ bú (52,1%) và đặc điểm cận lâm sàng: Tăng lactat máu (89,6%), tăng amoniac máu (81,8%), tăng GOT (92,7%), toan chuyển hóa máu (43,3%), hạ glucose máu (33,3%). Tiền sử gia đình có trẻ bị Rối loạn chuyển hóa acid béo, khởi phát cấp tính với các triệu chứng li bì, bỏ bú, suy tuần hoàn, suy hô hấp, xét nghiệm hóa sinh có tăng GOT, hạ glucose máu, toan chuyển hóa, tăng lactat, tăng ammoniac là những dấu hiệu thường gặp trên trẻ bị rối loạn chuyển hóa acid béo thể sơ sinh.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Marsden D, Bedrosian CL, Vockley J. Impact of newborn screening on the reported incidence and clinical outcomes associated with medium- and long-chain fatty acid oxidation disorders. Genet Med Off J Am Coll Med Genet. 2021; 23(5): 816-829. doi:10.1038/s41436-020-01070-0.
2. Clinical manifestations and management of fatty acid oxidation disorders - PMC. Accessed December 15, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7560910/.
3. Baruteau J, Sachs P, Broué P, et al. Clinical and biological features at diagnosis in mitochondrial fatty acid beta-oxidation defects: a French pediatric study of 187 patients. J Inherit Metab Dis. 2013; 36(5): 795-803. doi:10.1007/s10545-012-9542-6.
4. Management and diagnosis of mitochondrial fatty acid oxidation disorders: focus on very-long-chain acyl-CoA dehydrogenase deficiency | Journal of Human Genetics. Accessed December 15, 2024. https://www.nature.com/articles/s10038-018-0527-7.
5. Yamada K, Osawa Y, Kobayashi H, et al. Clinical and molecular investigation of 37 Japanese patients with multiple acyl-CoA dehydrogenase deficiency: p.Y507D in ETFDH, a common Japanese variant, causes a mortal phenotype. Mol Genet Metab Rep. 2022; 33:100940. doi:10.1016/j.ymgmr.2022.100940.
6. Gómez H, Mizock BA. Chapter 67 - Hyperlactatemia and Lactic Acidosis. In: Ronco C, Bellomo R, Kellum JA, Ricci Z, eds. Critical Care Nephrology (Third Edition). Elsevier; 2019: 394-404.e3. doi:10.1016/B978-0-323-44942-7.00067-4.
7. Häberle J, Burlina A, Chakrapani A, et al. Suggested guidelines for the diagnosis and management of urea cycle disorders: First revision. J Inherit Metab Dis. 2019; 42(6): 1192-1230. doi:10.1002/jimd.12100.
8. Bleeker JC, Kok IL, Ferdinandusse S, et al. Impact of newborn screening for very-long-chain acyl-CoA dehydrogenase deficiency on genetic, enzymatic, and clinical outcomes. J Inherit Metab Dis. 2019; 42(3): 414-423. doi:10.1002/jimd.12075.
9. Gosalakkal JA, Kamoji V. Reye syndrome and reye-like syndrome. Pediatr Neurol. 2008; 39(3): 198-200. doi:10.1016/j.pediatrneurol.2008.06.003.
10. Marles SL, Casiro OG. Persistent neonatal hypoglycemia: Diagnosis and management. Paediatr Child Health. 1998; 3(1): 16-19. doi:10.1093/pch/3.1.16.
11. Gandhi K. Approach to hypoglycemia in infants and children. Transl Pediatr. 2017; 6(4): 408-420. doi:10.21037/tp.2017.10.05.
12. Saudubray JM, Martin D, De Lonlay P, et al. Recognition and management of fatty acid oxidation defects: A series of 107 patients. J Inherit Metab Dis. 1999; 22(4): 487-502. doi:10.1023/A:1005556207210.
13. Morales Corado JA, Lee CU, Enns GM. Carnitine-Acylcarnitine Translocase Deficiency. In: Adam MP, Feldman J, Mirzaa GM, Pagon RA, Wallace SE, Amemiya A, eds. GeneReviews®. University of Washington, Seattle; 1993. Accessed December 1, 2024. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582032/.