Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch trong năm đầu đời của trẻ em tại một số xã của tỉnh Lào Cai năm 2024
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu năm 2024 thực hiện trên 400 trẻ 12 - 24 tháng và bà mẹ/người chăm sóc tại một số xã của huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai) nhằm mô tả thực trạng tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch trong năm đầu đời. Số liệu được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp kết hợp kiểm tra sổ tiêm chủng. Kết quả cho thấy tất cả trẻ được tiêm đủ 8 loại vắc xin theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng, nhưng chỉ 73,7% tiêm đúng lịch; 26,3% tiêm muộn ít nhất một mũi. Tỷ lệ tiêm đúng lịch cao nhất ở vắc xin sởi (96,2%) và thấp nhất ở mũi 3 DPT-VGB-Hib (75,5%). Các yếu tố liên quan đến tiêm đúng lịch gồm dân tộc, trình độ học vấn và kiến thức về tiêm chủng của mẹ, số con trong gia đình, điều kiện kinh tế, khoảng cách đến điểm tiêm và thông tin phản ứng sau tiêm. Nguyên nhân chính tiêm muộn là hết vắc xin, lo ngại tai biến và trẻ ốm tạm thời. Nghiên cứu nhấn mạnh cần tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe và đảm bảo cung ứng vắc xin đầy đủ.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Tiêm chủng mở rộng, đầy đủ, đúng lịch, trẻ em
Tài liệu tham khảo
2. Giang Le Ngoc Nguyen, Nguyen Vu Truong Nguyen, Mai Thi Nhu Nguyen, et al. Expanded vaccination practice in 2-year-old children and maternal knowledge on expanded vaccination in Go Cong Tay district, Tien Giang province, Vietnam. Ann Ig. 2024. Accessed September 29, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38085560/.
3. Nguyen Vu Truong Giang, Nguyen Thi Nhu Mai, et al. Study on the situation of expanded vaccination in 2-year-old children and mothers’ knowledge in Go Cong Tay district, Tien Giang Province in 2021. Can Tho University of Medicine and Pharmacy Journal. 2022. Accessed September 29, 2025. https://tapchi.ctump.edu.vn/index.php/ctump/article/view/480.
4. Nguyen Thanh Ha, Thi Phuoc Loan Mai, et al. High immunisation coverage but sporadic outbreaks of vaccine-preventable diseases: the structural gaps in vaccination uptake in central highlands, Vietnam. BMC Public Health. 2025; 25:23486. Accessed September 29, 2025. https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-025-23486-6.
5. UNICEF Viet Nam. New data indicates a sharp decrease in childhood immunization in Viet Nam during the COVID-19 pandemic. UNICEF Viet Nam; 2023. Accessed September 29, 2025. https://www.unicef.org/vietnam/press-releases/new-data-indicates-sharp-decrease-childhood-immunization-viet-nam-during-covid-19.
6. Nông Diệu Thuần, Lê Thị Thanh Hoa. Thực trạng tiêm chủng mở rộng đầy đủ, đúng lịch ở trẻ em dưới 12 tháng tuổi tại huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng năm 2021. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022; 520(2): 83-87. https://tapchiyhocvietnam.vn/index.php/vmj/article/view/4141/3791.
7. Nguyễn Thành Huế, Lê Minh Giang, Nguyễn Nhật Cảm. Thực trạng tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch 8 loại vắc xin ở trẻ em dưới 1 tuổi và một số yếu tố liên quan tại khu vực ngoại thành thành phố Hà Nội năm 2016. Tạp chí Y học Dự phòng. 2017; 27(3): 1-7.
8. Từ Lan Vy, Võ Quỳnh Trang. Thực trạng tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi tại huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2019; 15(3): 78-84. Available from: https://tapchi.ctump.edu.vn/index.php/ctump/article/download/1059/904/2721.
9. UNICEF Viet Nam. Việt Nam đạt tiến bộ vượt bậc về tiêm chủng trẻ em - Báo cáo WHO và UNICEF. 2025. Accessed September 29, 2025. https://www.unicef.org/vietnam/press-releases/viet-nam-achieves-remarkable-progress-childhood-immunization-who-and-unicef-report.
10. Nguyễn Thị Thanh Bình. Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiêm chủng mở rộng đầy đủ, đúng lịch cho trẻ em dưới 1 tuổi tại Tây Ninh năm 2022. Tạp chí Y học Cộng đồng. 2022; 63(5): 50-55. Accessed September 29, 2025. https://tapchiyhcd.vn/index.php/yhcd/article/view/1470.
11. Mutua MK, Kimani-Murage E, Ettarh RR. Childhood vaccination in informal urban settlements in Nairobi, Kenya: Who gets vaccinated? BMC Public Health. 2016;16:102. Accessed September 29, 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4780107/.
12. Nguyễn Thị Lan, Vũ Thị Thu Hiền. Một số yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch ở trẻ em dưới 1 tuổi tại tỉnh Sơn La năm 2021. Tạp chí Y học Việt Nam. 2021; 503(1): 120-126. Accessed September 29, 2025. https://tapchiyhocvietnam.vn/index.php/vmj/article/view/2007.
13. Đỗ Thị Kim Hoa. Thực trạng tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em dưới 1 tuổi tại miền núi phía Bắc năm 2020. Tạp chí Y học Dự phòng. 2020;30(8):33-39. Accessed September 29, 2025. https://tapchiyhocduphong.vn/index.php/tapchiyhdt/article/view/215.