Thiết kế và tối ưu hóa phản ứng PCR khuếch đại toàn bộ gen CPT1A phục vụ chẩn đoán thiếu hụt Carnitine Palmitoyltransferase 1A tại Việt Nam
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Thiếu hụt Carnitine palmitoyltransferase 1A (CPT1A deficiency) là rối loạn chuyển hóa bẩm sinh hiếm gặp, gây suy giảm năng lượng do khiếm khuyết vận chuyển acid béo chuỗi dài vào ty thể. Tại Việt Nam, chưa có nghiên cứu về đặc điểm gen CPT1A. Nghiên cứu này thiết kế 19 cặp mồi đặc hiệu khuếch đại toàn bộ exon gen CPT1A và tối ưu hóa phản ứng PCR (nồng độ mồi 0,5µM, nhiệt độ gắn mồi 55°C) bằng giải trình tự Sanger. Kết quả cho thấy tất cả 19 exon được khuếch đại thành công, kết quả điện di sản phẩm PCR cho kết quả sắc nét, đúng kích thước (228 - 458bp). Kết quả giải trình tự thế hệ mới (NGS) của một mẫu bệnh phẩm cho thấy trình tự gen thu được trùng khớp hoàn toàn với gen CPT1A (NC_000011.9). Nghiên cứu đặt nền tảng cho chẩn đoán di truyền CPT1A deficiency tại Việt Nam, hỗ trợ sàng lọc sớm và tư vấn di truyền, mở đường cho ứng dụng lâm sàng và tích hợp kỹ thuật NGS.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Thiếu hụt CPT1A, gen CPT1A, PCR, chẩn đoán di truyền, sàng lọc sơ sinh, NGS
Tài liệu tham khảo
2. Lee K, Pritchard A, Ahmad A. Carnitine Palmitoyltransferase 1A Deficiency. In: GeneReviews® [Internet]. University of Washington, Seattle; 2025. Accessed April 18, 2025. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1527/.
3. Gillingham MB, Hirschfeld M, Lowe S, et al. Impaired fasting tolerance among Alaska native children with a common carnitine palmitoyltransferase 1A sequence variant. Mol Genet Metab. 2011; 104(3): 261-264. doi:10.1016/j.ymgme.2011.06.017.
4. Brown NF, Mullur RS, Subramanian I, et al. Molecular characterization of L-CPT I deficiency in six patients: insights into function of the native enzyme. J Lipid Res. 2001; 42(7): 1134-1142.
5. Baruteau J, Sachs P, Broué P, et al. Clinical and biological features at diagnosis in mitochondrial fatty acid beta-oxidation defects: a French pediatric study of 187 patients. J Inherit Metab Dis. 2013; 36(5): 795-803. doi:10.1007/s10545-012-9542-6.
6. Merritt JL, Norris M, Kanungo S. Fatty acid oxidation disorders. Ann Transl Med. 2018; 6(24): 473. doi:10.21037/atm.2018.10.57.
7. Gobin S, Bonnefont JP, Prip-Buus C, Mugnier C, Ferrec M, Demaugre F, Saudubray JM, Rostane H, Djouadi F, Wilcox W, Cederbaum S, Haas R, Nyhan WL, Green A, Gray G, Girard J, Thuillier L. Organization of the human liver carnitine palmitoyltransferase 1 gene (CPT1A) and identification of novel mutations in hypoketotic hypoglycaemia. Hum Genet. 2002; 111(2): 179-189. doi:10.1007/s00439-002-0752-0.
8. Bernhardt I, Glamuzina E, Dowsett LK, et al. Genotype-phenotype correlations in CPT1A deficiency detected by newborn screening in Pacific populations. JIMD Rep. 2022; 63(4): 322-329. doi:10.1002/jmd2.12271.
9. Bonnefont JP, Djouadi F, Prip-Buus C, Gobin S, Munnich A, Bastin J. Carnitine palmitoyltransferases 1 and 2: biochemical, molecular and medical aspects. Mol Aspects Med. 2004; 25(5-6): 495-520. doi:10.1016/j.mam.2004.06.004.
10. Tein I, Demaugre F, Bonnefont JP, Saudubray JM. Normal muscle CPT1 and CPT2 activities in hepatic presentation patients with CPT1 deficiency in fibroblasts. J Neurol Sci. 1989; 92(2-3): 229-245. doi:10.1016/0022-510x(89)90139-1.