Tiêu cơ vân cấp – biến chứng hiếm gặp ở hai bệnh nhi mắc viêm não tự miễn kháng thụ thể N-Methyl-D-Aspartate
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Chúng tôi báo cáo hai trường hợp bệnh nhi mắc viêm não tự miễn kháng thụ thể N-methyl-D-aspartate (NMDA) có biến chứng tiêu cơ vân cấp. Trường hợp thứ nhất là bệnh nhi nữ 10 tuổi khởi phát bệnh với triệu chứng suy giảm tri giác, rối loạn hành vi và rối loạn vận động. Trẻ được điều trị bằng methylprednisolon liều cao, immunoglobulin và risperidon. Bệnh nhi xuất hiện tiêu cơ vân cấp sau 7 ngày nhập viện với creatine kinase huyết thanh đạt 56 247 U/L kèm nhiễm khuẩn tiết niệu và đáp ứng tốt với bù dịch tích cực, kiềm hóa nước tiểu, kiểm soát rối loạn vận động bằng benzodiazepin. Sau 6 tháng, bệnh nhi hồi phục một phần với mRS 3 điểm. Trường hợp thứ hai là bệnh nhi nam 9 tuổi, khởi phát triệu chứng rối loạn vận động, co giật. Bệnh nhi được điều trị bằng methylprednisolon và xuất hiện tiêu cơ vân cấp nặng với creatine kinase là 215.000 U/L kèm sốc nhiễm trùng và suy thận cấp, phải lọc máu liên tục. Chức năng thận hồi phục sau điều trị, nhưng bệnh nhi còn di chứng thần kinh (mRS 3 điểm sau 5 năm). Hai ca bệnh cho thấy tiêu cơ vân cấp là biến chứng nặng trong bệnh viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA, đặc biệt khi rối loạn vận động tăng lên sau liệu pháp miễn dịch ban đầu kèm nhiễm trùng. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quan trọng nhằm dự phòng tổn thương thận và cải thiện tiên lượng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Viêm não tự miễn, thụ thể NMDA, tiêu cơ vân cấp, trẻ em
Tài liệu tham khảo
Stahl K, Rastelli E, Schoser B. A systematic review on the definition of rhabdomyolysis. J Neurol. 2020;267(4):877-882. doi:10.1007/s00415-019-09185-4.
Kuok MCI, Chan WKY. Rhabdomyolysis in Children: A State-of-the-Art Review. Children (Basel). 2025;12(4):492. doi:10.3390/children12040492.
Lim JA, Lee ST, Kim TJ, et al. Frequent rhabdomyolysis in anti-NMDA receptor encephalitis. J Neuroimmunol. 2016;298:178-180. doi:10.1016/j.jneuroim.2016.08.002
HOU Chi LX. Anti-N-methyl-D-aspartate-receptor encephalitis with rhabdomyolysis in children. Journal of Clinical Pediatrics. 2021;39(12):938. doi:10.3969/j.issn.1000-3606.2021.12.013.
Cellucci T, Van Mater H, Graus F, et al. Clinical approach to the diagnosis of autoimmune encephalitis in the pediatric patient. Neurol Neuroimmunol Neuroinflamm. 2020;7(2):e663. doi:10.1212/NXI.0000000000000663.
Torres PA, Helmstetter JA, Kaye AM, et al. Rhabdomyolysis: Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment. Ochsner J. 2015;15(1):58-69.
Dalmau J, Lancaster E, Martinez-Hernandez E, et al. Clinical experience and laboratory investigations in patients with anti-NMDAR encephalitis. Lancet Neurol. 2011;10(1):63-74. doi:10.1016/S1474-4422(10)70253-2.
Simon LV, Hashmi MF, Callahan AL. Neuroleptic Malignant Syndrome. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025. Accessed October 3, 2025. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482282.
Lu Y, Neyra JA. How I Treat Rhabdomyolysis-Induced AKI? Clin J Am Soc Nephrol. 2024;19(3):385-387. doi:10.2215/CJN.0000000000000372.