Tỷ lệ mắc và các yếu tố liên quan đến tổn thương thận cấp (AKI) trong 7 ngày đầu sau phẫu thuật tim mở sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể ngoại vi
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu hồi cứu, mô tả này được thiết kế nhằm xác định tỷ lệ mắc và các yếu tố tiên lượng của tổn thương thận cấp (AKI), được định nghĩa theo tiêu chuẩn KDIGO, trong vòng 7 ngày hậu phẫu ở nhóm bệnh nhân phẫu thuật tim có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể qua đường ngoại vi. Nghiên cứu được tiến hành trên 84 hồ sơ bệnh án tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, thu thập dữ liệu từ 1/2021 đến 6/2025. Chẩn đoán AKI được thực hiện dựa trên các tiêu chí KDIGO 2012. Phân tích thống kê sử dụng kiểm định T-student, Chi-squared và hồi quy Logistic đa biến để xác định các yếu tố nguy cơ độc lập. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc AKI là 51,2% (43/84 bệnh nhân). Phân loại theo mức độ nghiêm trọng, tỷ lệ AKI độ I, II, và III lần lượt là 20,2%, 20,2% và 10,8%. Phân tích hồi quy logistic đa biến đã chỉ ra bốn yếu tố nguy cơ độc lập có ý nghĩa thống kê: Tuổi > 60 (OR = 2,8, 95% CI: 1,3 - 6,0, p = 0,008), thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể kéo dài > 120 phút (OR = 3,5, 95% CI: 1,6 - 7,6, p = 0,001). Sử dụng canuyn nách (OR = 2,2, 95% CI: 1,1 - 4,4, p = 0,03) và creatinine nền > 1,0 mg/dL (OR = 1,9, 95% CI: 1,0 - 3,6, p = 0,045). Kết cục lâm sàng cho thấy tỷ lệ tử vong chung là 6% và nhu cầu lọc máu là 7%, với tỷ lệ tử vong tăng đáng kể ở nhóm AKI độ III (22,22%, p < 0,05). Tóm lại, AKI là một biến chứng thường gặp sau phẫu thuật tim có THNCT ngoại vi. Việc nhận diện sớm các yếu tố tiên lượng như tuổi cao, thời gian chạy máy kéo dài, phương thức canuyn nách và suy giảm chức năng thận tiền phẫu là cần thiết để tối ưu hóa chiến lược dự phòng và quản lý, từ đó cải thiện kết cục hậu phẫu cho bệnh nhân.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Tổn thương thận cấp, phẫu thuật tim mở, tuần hoàn ngoài cơ thể ngoại vi, yếu tố nguy cơ
Tài liệu tham khảo
2. Goyal A, Daneshpajouhnejad P, Hashmi MF, Bashir K. Acute Kidney Injury. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441896/. Accessed October 9, 2025.
3. Lassnigg A, Schmidlin D, Mouhieddine M, et al. Minimal changes of serum creatinine predict prognosis in patients after cardiothoracic surgery: a prospective cohort study. J Am Soc Nephrol. 2004; 15(6): 1597-1605. doi:10.1097/01.asn.0000130340.93930.dd.
4. Loef BG, Epema AH, Smilde TD, et al. Immediate postoperative renal function deterioration in cardiac surgical patients predicts in-hospital mortality and long-term survival. J Am Soc Nephrol. 2005; 16(1): 195-200. doi:10.1681/ASN.2003100875.
5. Thakar CV, Arrigain S, Worley S, Yared JP, Paganini EP. A clinical score to predict acute renal failure after cardiac surgery. J Am Soc Nephrol. 2005; 16(1): 162-168. doi:10.1681/ASN.2004040331.
6. Fortes JVS, Barbosa e Silva MG, Baldez TEP, et al. Mortality Risk After Cardiac Surgery: Application of Inscor in a University Hospital in Brazil’s Northeast. Braz J Cardiovasc Surg. 2016; 31(5): 396-399. doi:10.5935/1678-9741.20160080.
7. Jiang W, Xu J, Shen B, Wang C, Teng J, Ding X. Validation of Four Prediction Scores for Cardiac Surgery-Associated Acute Kidney Injury in Chinese Patients. Braz J Cardiovasc Surg. 2017; 32(6): 481-486. doi:10.21470/1678-9741-2017-0116.
8. Hobson CE, Yavas S, Segal MS, et al. Acute kidney injury is associated with increased long-term mortality after cardiothoracic surgery. Circulation. 2009; 119(18): 2444-2453. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.108.800011.
9. Wittig T, Fischer S, Winther B, et al. Acute Kidney Injury After Peripheral Interventions Using Carbon Dioxide Angiography-Risk Factors Beyond Iodinated Contrast Media. Life (Basel). 2025; 15(7): 1046. doi:10.3390/life15071046.
10. Teng Y, Li Y, Li K, et al. Risk Factors for Acute Kidney Injury in Adult Patients Under Veno-Arterial Extracorporeal Membrane Oxygenation Support. Journal of Cardiothoracic and Vascular Anesthesia. 2024; 38(10): 2231-2237. doi:10.1053/j.jvca.2024.03.038.
11. Ngô Đình Trung, Nguyễn Hồng Tốt, Trần Duy Anh. Các yếu tố nguy cơ của tổn thương thận cấp sau phẫu thuật tim. Journal of 108 - Clinical Medicine and Phamarcy. August 2019. https://tcydls108.benhvien108.vn/index.php/YDLS/article/view/101. Accessed October 9, 2025.
12. Li S, Nordick KV, Murrieta-Álvarez I, et al. Prolonged Cardiopulmonary Bypass Time-Induced Endothelial Dysfunction via Glypican-1 Shedding, Inflammation, and Matrix Metalloproteinase 9 in Patients Undergoing Cardiac Surgery. Biomedicines. 2024; 13(1): 33. doi:10.3390/biomedicines13010033.
13. Pontillo D, Rong LQ, Pruna A, et al. Impact of Cardiopulmonary Bypass Duration on the Renal Effects of Amino Acids Infusion in Cardiac Surgery Patients. J Cardiothorac Vasc Anesth. 2025; 39(9): 2296-2306. doi:10.1053/j.jvca.2025.05.050.
14. Sun Q, Ma M, Du X, Wan X, Cao C, Liang X. Explainable machine learning models for early prediction of acute kidney injury after cardiac surgery. Int Urol Nephrol. October 2025. doi:10.1007/s11255-025-04807-5.
15. Bellomo R, Auriemma S, Fabbri A, et al. The pathophysiology of cardiac surgery-associated acute kidney injury (CSA-AKI). Int J Artif Organs. 2008; 31(2): 166-178. doi:10.1177/039139880803100210.
16. Bùi Đức Thành, Nguyễn Thành Chung. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân có suy thận cấp sau phẫu thuật tim tại Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Quân y 175. Tạp chí Y học Thảm hoạ và Bỏng. 2025; (5): 140-147. doi:10.54804/yhthvb.5.2025.449.