Đặc điểm sử dụng kháng sinh theo phân loại aware ở bệnh nhân nhiễm trùng hô hấp cấp nặng tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang năm 2023-2024
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu đánh giá việc sử dụng kháng sinh kinh nghiệm theo phân loại AWaRe trên 225 bệnh nhân nhiễm trùng hô hấp cấp nặng tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang từ tháng 1/2023 tới tháng 8/2024. Tuổi trung bình bệnh nhân là 65 ± 16 tuổi; bệnh đồng mắc phổ biến gồm tim mạch (34,2%), hô hấp mạn tính (30,7%) và đái tháo đường (21,8%). Tỷ lệ dùng kháng sinh đơn trị liệu là 53,3%, trong đó 91,6% thuộc nhóm Watch, chủ yếu là cephalosporin thế hệ 3. Tỷ lệ dùng kháng sinh phối hợp là 46,7% trong đó kháng sinh chính vẫn thuộc nhóm Watch (90,5%); kháng sinh phối hợp thường dùng là levofloxacin (48,1%) và amikacin (21,2%). Chỉ có 16,7% bệnh nhân được sử dụng kháng sinh phù hợp theo hướng dẫn AWaRe. Không có sự khác biệt về kết cục lâm sàng ở nhóm điều trị kháng sinh phù hợp hướng dẫn AWaRe với nhóm điều trị theo kinh nghiệm.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
AWaRe, kháng sinh, nhiễm trùng hô hấp cấp nặng
Tài liệu tham khảo
1. Troeger C, Blacker B, Khalil IA, et al. Estimates of the global, regional, and national morbidity, mortality, and aetiologies of lower respiratory infections in 195 countries, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet Infect Dis. 2018; 18(11): 1191-1210. doi:10.1016/S1473-3099(18)30310-4.
2. Green DA, Hitoaliaj L, Kotansky B, Campbell SM, Peaper DR. Clinical Utility of On-Demand Multiplex Respiratory Pathogen Testing among Adult Outpatients. McAdam AJ, ed. J Clin Microbiol. 2016; 54(12): 2950-2955. doi:10.1128/JCM.01579-16.
3. Palin V, Mölter A, Belmonte M, et al. Antibiotic prescribing for common infections in UK general practice: variability and drivers. J Antimicrob Chemother. 2019; 74(8): 2440-2450. doi:10.1093/jac/dkz163.
4. Weiss SL, Fitzgerald JC, Balamuth F, et al. Delayed Antimicrobial Therapy Increases Mortality and Organ Dysfunction Duration in Pediatric Sepsis: Crit Care Med. 2014; 42(11): 2409-2417. doi:10.1097/CCM.0000000000000509.
5. Bassetti MG Daniele R; Magnasco, Laura; Fantin, Alberto; Vena, Antonio; Castaldo, Nadia. Antibiotic Strategies for Severe Community-Acquired Pneumonia. Semin Respir Crit Care Med. 2024; 45(02): 187-199. doi:10.1055/s-0043-1778641.
6. Olson G, Davis AM. Diagnosis and Treatment of Adults With Community-Acquired Pneumonia. JAMA. 2020; 323(9): 885. doi:10.1001/jama.2019.21118.
7. Hoàng H, Dương VS, Phạm ĐT, Phạm TQ. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Bệnh viện Phổi Thái Nguyên. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024; 538(1). doi:10.51298/vmj.v538i1.9344.
8. Abdelsalam Elshenawy R, Umaru N, Aslanpour Z. WHO AWaRe classification for antibiotic stewardship: tackling antimicrobial resistance - a descriptive study from an English NHS Foundation Trust prior to and during the COVID-19 pandemic. Front Microbiol. 2023; 14: 1298858. doi:10.3389/fmicb.2023.1298858.
9. Moja L, Zanichelli V, Mertz D, et al. WHO’s essential medicines and AWaRe: recommendations on first- and second-choice antibiotics for empiric treatment of clinical infections. Clin Microbiol Infect. 2024; 30: S1-S51. doi:10.1016/j.cmi.2024.02.003.
10. Community-level consumption of antibiotics according to the AWaRe (Access, Watch, Reserve) classification in rural Vietnam - PMC. Accessed November 16, 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7497401/.
11. Kolditz M, Ewig S. Community-Acquired Pneumonia in Adults. Dtsch Ärztebl Int. Published online December 8, 2017. doi:10.3238/arztebl.2017.0838.
12. Clinical care of severe acute respiratory infections - Tool kit. Accessed November 16, 2025. https://www.who.int/publications/i/item/clinical-care-of-severe-acute-respiratory-infections-tool-kit.
13. Charton L, Séverac F, Hansmann Y, Chambe J. Factors influencing inappropriate antibiotic prescription in respiratory tract infections in general practice. Sci Rep. 2025; 15(1): 33365. doi:10.1038/s41598-025-17490-4.
14. Đoàn NTM, Vũ VG, Nguyễn HPA, Đỗ V. Khảo sát việc điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng trên bệnh nhân nội trú tại Bệnh viện Bạch Mai từ 10/2022 đến 06/2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023; 530(1B). doi:10.51298/vmj.v530i1B.6686.
15. Chowdhury F, Bhuiya S, Abdul Aleem M, et al. Decade-Long Trends in Antibiotic Prescriptions According to WHO AWaRe Classification Among Severe Acute Respiratory Infection Patients at Tertiary Hospitals in Bangladesh (2011-2020). Antibiotics. 2025; 14(2): 199. doi:10.3390/antibiotics14020199.
16. Fu M, Gong Z, Li C, et al. Appropriate use of antibiotics for acute respiratory infections at primary healthcare facilities in China: a nationwide cross-sectional study from 2017 to 2019. Lancet Reg Health - West Pac. 2023; 40:100880. doi: 10.1016/j.lanwpc.2023.100880
17. Antimicrobial consumption in the EU/EEA (ESAC-Net) - Annual Epidemiological Report for 2022. Accessed October 13, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/surveillance-antimicrobial-consumption-europe-2022.
18. Dat VQ, Nguyen TH, Kim BG, Hieu QV, Otsu S. Capacity and use of diagnostics and treatment for patients with severe acute respiratory infections in the pre-COVID-19 era in district and provincial hospitals in Viet Nam. West Pac Surveill Response J. 2021; 12(4): 28-36. doi:10.5365/wpsar.2021.12.4.835.
19. Sulis G, Sayood S, Katukoori S, et al. Exposure to World Health Organization’s AWaRe antibiotics and isolation of multidrug resistant bacteria: a systematic review and meta-analysis. Clin Microbiol Infect. 2022; 28(9): 1193-1202. doi:10.1016/j.cmi.2022.03.014.
2. Green DA, Hitoaliaj L, Kotansky B, Campbell SM, Peaper DR. Clinical Utility of On-Demand Multiplex Respiratory Pathogen Testing among Adult Outpatients. McAdam AJ, ed. J Clin Microbiol. 2016; 54(12): 2950-2955. doi:10.1128/JCM.01579-16.
3. Palin V, Mölter A, Belmonte M, et al. Antibiotic prescribing for common infections in UK general practice: variability and drivers. J Antimicrob Chemother. 2019; 74(8): 2440-2450. doi:10.1093/jac/dkz163.
4. Weiss SL, Fitzgerald JC, Balamuth F, et al. Delayed Antimicrobial Therapy Increases Mortality and Organ Dysfunction Duration in Pediatric Sepsis: Crit Care Med. 2014; 42(11): 2409-2417. doi:10.1097/CCM.0000000000000509.
5. Bassetti MG Daniele R; Magnasco, Laura; Fantin, Alberto; Vena, Antonio; Castaldo, Nadia. Antibiotic Strategies for Severe Community-Acquired Pneumonia. Semin Respir Crit Care Med. 2024; 45(02): 187-199. doi:10.1055/s-0043-1778641.
6. Olson G, Davis AM. Diagnosis and Treatment of Adults With Community-Acquired Pneumonia. JAMA. 2020; 323(9): 885. doi:10.1001/jama.2019.21118.
7. Hoàng H, Dương VS, Phạm ĐT, Phạm TQ. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và kết quả điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng ở người lớn tại Bệnh viện Phổi Thái Nguyên. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024; 538(1). doi:10.51298/vmj.v538i1.9344.
8. Abdelsalam Elshenawy R, Umaru N, Aslanpour Z. WHO AWaRe classification for antibiotic stewardship: tackling antimicrobial resistance - a descriptive study from an English NHS Foundation Trust prior to and during the COVID-19 pandemic. Front Microbiol. 2023; 14: 1298858. doi:10.3389/fmicb.2023.1298858.
9. Moja L, Zanichelli V, Mertz D, et al. WHO’s essential medicines and AWaRe: recommendations on first- and second-choice antibiotics for empiric treatment of clinical infections. Clin Microbiol Infect. 2024; 30: S1-S51. doi:10.1016/j.cmi.2024.02.003.
10. Community-level consumption of antibiotics according to the AWaRe (Access, Watch, Reserve) classification in rural Vietnam - PMC. Accessed November 16, 2025. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7497401/.
11. Kolditz M, Ewig S. Community-Acquired Pneumonia in Adults. Dtsch Ärztebl Int. Published online December 8, 2017. doi:10.3238/arztebl.2017.0838.
12. Clinical care of severe acute respiratory infections - Tool kit. Accessed November 16, 2025. https://www.who.int/publications/i/item/clinical-care-of-severe-acute-respiratory-infections-tool-kit.
13. Charton L, Séverac F, Hansmann Y, Chambe J. Factors influencing inappropriate antibiotic prescription in respiratory tract infections in general practice. Sci Rep. 2025; 15(1): 33365. doi:10.1038/s41598-025-17490-4.
14. Đoàn NTM, Vũ VG, Nguyễn HPA, Đỗ V. Khảo sát việc điều trị viêm phổi mắc phải cộng đồng trên bệnh nhân nội trú tại Bệnh viện Bạch Mai từ 10/2022 đến 06/2023. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023; 530(1B). doi:10.51298/vmj.v530i1B.6686.
15. Chowdhury F, Bhuiya S, Abdul Aleem M, et al. Decade-Long Trends in Antibiotic Prescriptions According to WHO AWaRe Classification Among Severe Acute Respiratory Infection Patients at Tertiary Hospitals in Bangladesh (2011-2020). Antibiotics. 2025; 14(2): 199. doi:10.3390/antibiotics14020199.
16. Fu M, Gong Z, Li C, et al. Appropriate use of antibiotics for acute respiratory infections at primary healthcare facilities in China: a nationwide cross-sectional study from 2017 to 2019. Lancet Reg Health - West Pac. 2023; 40:100880. doi: 10.1016/j.lanwpc.2023.100880
17. Antimicrobial consumption in the EU/EEA (ESAC-Net) - Annual Epidemiological Report for 2022. Accessed October 13, 2025. https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/surveillance-antimicrobial-consumption-europe-2022.
18. Dat VQ, Nguyen TH, Kim BG, Hieu QV, Otsu S. Capacity and use of diagnostics and treatment for patients with severe acute respiratory infections in the pre-COVID-19 era in district and provincial hospitals in Viet Nam. West Pac Surveill Response J. 2021; 12(4): 28-36. doi:10.5365/wpsar.2021.12.4.835.
19. Sulis G, Sayood S, Katukoori S, et al. Exposure to World Health Organization’s AWaRe antibiotics and isolation of multidrug resistant bacteria: a systematic review and meta-analysis. Clin Microbiol Infect. 2022; 28(9): 1193-1202. doi:10.1016/j.cmi.2022.03.014.