Mức độ cô đơn, lo âu và khả năng độc lập sinh hoạt ở bệnh nhân trầm cảm cao tuổi
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trầm cảm ở người cao tuổi là tình trạng phổ biến, gây suy giảm sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng tự chăm sóc, đồng thời thường đi kèm cảm giác cô đơn, lo âu và giảm độc lập trong sinh hoạt. Nghiên cứu này mô tả mức độ cô đơn theo thang UCLA, lo âu theo thang HAM-A và khả năng độc lập sinh hoạt theo thang Katz ADL, đồng thời phân tích mối liên quan giữa các yếu tố này với mức độ trầm cảm ở người cao tuổi. Mô tả cắt ngang thực hiện trên 147 bệnh nhân ≥60 tuổi, chẩn đoán trầm cảm theo thang GDS-30. Phân tích mối liên quan bằng T-test và Mann-Whitney. Kết quả cho thấy điểm UCLA và HAM-A ở nhóm này cao hơn có ý nghĩa thống kê (p < 0,001). Trung vị điểm Katz là 6 (IQR = 3); có 11,6% người bệnh phụ thuộc một phần và 23,8% phụ thuộc hoàn toàn trong sinh hoạt hàng ngày. Nghiên cứu cho thấy cô đơn, lo âu và suy giảm chức năng sinh hoạt là những vấn đề thường gặp ở người cao tuổi trầm cảm, cần được tầm soát và can thiệp sớm trong chăm sóc tâm thần–lão khoa.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Cô đơn, lo âu, trầm cảm, người cao tuổi, Katz ADL, GDS
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Minh Tú. Nghiên cứu tỷ lệ trầm cảm và một số yếu tố liên quan ở người cao tuổi tại một số xã, phường tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Y Dược học. 2021; 1(2).
3. Đỗ Văn Diệu, Đoàn Vương Diễm Khánh, Trần Như Minh Hằng. Tỷ lệ trầm cảm và các yếu tố liên quan ở người cao tuổi phường Trương Quang Trọng, thành phố Quảng Ngãi. Tạp chí Y Dược học. 2018; 8. doi:10.34071/jmp.2018.6.11.
4. Aylaz R, Akturk U, Erci B, Ozturk H, Aslan H. Relationship between depression and loneliness in elderly and examination of influential factors. Arch Gerontol Geriatr. Nov-Dec 2012; 55(3): 548-54. doi:10.1016/j.archger.2012.03.006.
5. Porzych K. Depression and Anxiety as a Valid Issue in Geriatric Patients. Neuropsychiatry. 2018; 8(4). doi:10.4172/Neuropsychiatry.1000449.
6. Arayici ME, Kose A, Dolu S, et al. Epidemiological Assessment of Depression, Activities of Daily Living and Associated Factors in Elderly Individuals Aged 65 Years and Older: Evidence from a Population-Based Study. J Clin Med. Apr 21 2025; 14(8). doi:10.3390/jcm14082853.
7. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luật Người cao tuổi. Hà Nội: Chính phủ; 2009.
8. van Marwijk HW, Wallace P, de Bock GH, Hermans J, Kaptein AA, Mulder JD. Evaluation of the feasibility, reliability and diagnostic value of shortened versions of the geriatric depression scale. Br J Gen Pract. Apr 1995; 45(393): 195-9.
9. Lenze EJ, Mulsant BH, Shear MK, et al. Comorbid anxiety disorders in depressed elderly patients. Am J Psychiatry. May 2000; 157(5): 722-8. doi:10.1176/appi.ajp.157.5.722.
10. Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Nghị định số 07/2021/NĐ-CP về quy định chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025. Hà Nội: Chính phủ; 2021.
11. Ștefan AMB, Adriana The Romanian version of the Geriatric Depression Scale: Reliability and validity Cognition, Behaviour, & Brain: A Journal of the Romanian Academy (“CBB Journal”). 2017 21 ( 3 ): 175-187 doi:10.24193/cbb.2017.21.10.
12. Gosling CJ, Colle R, Cartigny A, Jollant F, Corruble E, Frajerman A. Measuring loneliness: a head-to-head psychometric comparison of the 3- and 20-item UCLA Loneliness Scales. Psychol Med. Oct 31 2024; 54(14): 1-7. doi:10.1017/S0033291724002083.
13. Hamilton M. The assessment of anxiety states by rating. Br J Med Psychol. 1959; 32(1): 50-5. doi:10.1111/j.2044-8341.1959.tb00467.x.
14. Katz S. Assessing self-maintenance: activities of daily living, mobility, and instrumental activities of daily living. J Am Geriatr Soc. Dec 1983; 31(12): 721-7. doi:10.1111/j.1532-5415.1983.tb03391.x.
15. Girgus JS, Yang K, Ferri CV. The Gender Difference in Depression: Are Elderly Women at Greater Risk for Depression Than Elderly Men? Geriatrics (Basel). Nov 15 2017; 2(4). doi:10.3390/geriatrics2040035.
16. Jiang M, Li X, Lu Y. Social isolation, loneliness, and functional disability in Chinese older women and men: a longitudinal cross-lag analysis. BMC Psychol. Nov 18 2024; 12(1):674. doi:10.1186/s40359-024-02192-9.