Mối liên quan giữa đa hình TNF-α -308G>A (rs1800629) và các chỉ số xơ hóa gan không xâm lấn ở người trưởng thành không mắc MASLD

Nguyễn Hữu Ngọc Tuấn, Nguyễn Minh Hà

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Bệnh gan ứ mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD) đang gia tăng toàn cầu. Xơ hóa gan dưới lâm sàng xảy ra ở người khỏe mạnh, đòi hỏi công cụ sàng lọc không xâm lấn đáng tin cậy tại y tế cơ sở. APRI và FIB-4 dùng rộng rãi nhưng độ chính xác nền ở nhóm tiền MASLD và mối liên quan của đa hình TNF-α -308G>A (rs1800629) chưa rõ ở người Việt. Nghiên cứu cắt ngang trên 240 người trưởng thành từ đoàn hệ khám sức khỏe không mắc MASLD hay bệnh gan mạn. Định kiểu gen rs1800629 bằng PCR-RFLP và Sanger; tính APRI, FIB-4 từ AST, ALT, tiểu cầu và tuổi. Hồi quy OLS đa biến và logistic (trội GA/AA vs GG) hiệu chỉnh tuổi, giới, BMI, HBsAg cho thấy đa hình không có mối liên quan độc lập với APRI (β = -0,0141, p = 0,444) hay FIB-4 (β = -0,0025, p = 0,967). Giới nam có mối liên quan có ý nghĩa thống kê với APRI tăng cao (p < 0,001) do AST cao tiểu cầu thấp, trong khi FIB-4 không chịu ảnh hưởng tương tự (p = 0,831). Do vậy, ở người Việt Nam chưa MASLD, rs1800629 không có mối liên quan với chỉ số xơ hóa, FIB-4 cho thấy tính ổn định cao hơn trong sàng lọc thường quy tại y tế cơ sở.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Younossi ZM, Kalligeros M, Henry L. Epidemiology of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease. Clin Mol Hepatol. 2025;31(Suppl):S32-S50. doi:10.3350/cmh.2024.0431.
2. Purnomo HD, Adiwinata R, Permatadewi CO, et al. The global landscape of lean metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: insight from Asia and the West. Front Gastroenterol (Lausanne). 2025;4:1699508. doi:10.3389/fgstr.2025.1699508.
3. European Association for the Study of the L, European Association for the Study of D, European Association for the Study of O. EASL-EASD-EASO Clinical Practice Guidelines on the Management of Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD). Obes Facts. 2024;17(4):374-444. doi:10.1159/000539371
4. Vesković M, Pejović M, Šutulović N, et al. Exploring Fibrosis Pathophysiology in Lean and Obese Metabolic-Associated Fatty Liver Disease: An In-Depth Comparison. International Journal of Molecular Sciences. 2024;25(13):7405. doi:10.3390/ijms25137405
5. Weiskirchen R. Exploring Molecular Mechanisms of Liver Fibrosis. Int J Mol Sci. 2025;26(1):326. doi:10.3390/ijms26010326
6. Liu C, Yang S. A Meta-Analysis of the Influence of Tumor Necrosis Factor-alpha-308 Gene Polymorphism on Liver Cirrhosis. J Healthc Eng. 2022;2022:9764770. doi:10.1155/2022/9764770
7. Wilson AG, Symons JA, McDowell TL, et al. Effects of a polymorphism in the human tumor necrosis factor alpha promoter on transcriptional activation. Proc Natl Acad Sci U S A. Apr 1 1997;94(7):3195-9. doi:10.1073/pnas.94.7.3195
8. Nguyễn HNT, Nguyễn HT, Hồ THT. Xây dựng quy trình chẩn đoán biến thể đa hình đơn nucleotit rs1800629 trên vùng khởi động của gen tnf-α bằng kỹ thuật giải trình tự Sanger và pcr-rflp. Tạp chí Y học Việt Nam. 02/15 2024;535(1B)doi:10.51298/vmj.v535i1B.8416
9. Qidwai T, Khan F. Tumour necrosis factor gene polymorphism and disease prevalence. Scand J Immunol. 2011;74(6):522-547. doi:10.1111/j.1365-3083.2011.02602.x
10. Nguyen HM, Le DHH, Ho TTH, et al. TNF-α rs1800629 Polymorphism in Vietnamese COPD Patients: Exploratory Evidence for Recessive Protective Association and Clinical Correlates. Appl Clin Genet. 2026;19:586977. doi:10.2147/TACG.S586977
11. Astarini FD, Ratnasari N, Wasityastuti W. Update on Non-Alcoholic Fatty Liver Disease-Associated Single Nucleotide Polymorphisms and Their Involvement in Liver Steatosis, Inflammation, and Fibrosis: A Narrative Review. Iran Biomed J. 2022;26(4):252-268. doi:10.52547/ibj.3647