Mối liên quan giữa các biểu hiện mạch máu ngoại biên với tăng áp phổi ở người bệnh xơ cứng bì toàn thể
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Các biểu hiện mạch máu ngoại biên như hiện tượng Raynaud và loét ngón được cho là có cùng cơ chế bệnh sinh với tổn thương mạch máu phổi ở người bệnh xơ cứng bì toàn thể (Systemic sclerosis, SSc). Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 143 người bệnh này nhằm mục tiêu: (1) Xác định tỷ lệ tăng áp phổi (Pulmonary hypertension, PH) và (2) Xác định mối liên quan giữa các biểu hiện mạch máu với PH ở người bệnh SSc. Người bệnh PH được xác định trên siêu âm tim khi áp lực động mạch phổi tâm thu > 35 mmHg. Kết quả cho thấy tỷ lệ PH ghi nhận qua siêu âm tim là 18,9%. Nhóm có PH có tỷ lệ hiện tượng Raynaud (96,3% so với 80,2%, p = 0,047) và mất ngón (25,9% so với 6,0%, p = 0,005) cao hơn rõ rệt so với nhóm không có PH. Phân tích hồi quy đa biến xác định mất ngón là yếu tố nguy cơ độc lập của PH với OR = 6,851 (KTC 95%: 1,846 - 25,426; p = 0,004). Nghiên cứu cho thấy cần tầm soát PH ở những người bệnh có tổn thương mạch máu ngoại vi nặng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Xơ cứng bì toàn thể, tăng áp phổi, hiện tượng Raynaud, loét ngón
Tài liệu tham khảo
2. Chen X, Quan R, Qian Y, et al. 10-year survival of pulmonary arterial hypertension associated with connective tissue disease: insights from a multicentre PAH registry. Rheumatology (Oxford). Nov 2 2023;62(11):3555-3564. doi:10.1093/rheumatology/kead103
3. Boutel M, Dara A, Arvanitaki A, et al. Towards a Better Prognosis in Patients with Systemic Sclerosis-Related Pulmonary Arterial Hypertension: Recent Developments and Perspectives. J Clin Med. Sep 30 2024;13(19). doi:10.3390/jcm13195834
4. Weatherald J, Montani D, Jevnikar M, et al. Screening for pulmonary arterial hypertension in systemic sclerosis. Eur Respir Rev. Sep 30 2019;28(153). doi:10.1183/16000617.0023-2019
5. Zaccone V, Contegiacomo S, Agarbati S, et al. Micro- and Macro-Vascular Disease in Systemic Sclerosis and Very Early SSc (VEDOSS): Results from a Monocentric Observational Study. Biomedicines. 2026;14:607. doi:10.3390/biomedicines14030607
6. Giuggioli D, Riccieri V, Cipolletta E, et al. Peripheral Microangiopathy Changes in Pulmonary Arterial Hypertension Related to Systemic Sclerosis: Data From a Multicenter Observational Study. Front Cardiovasc Med. 2022;9:924899. doi:10.3389/fcvm.2022.924899
7. Allanore Y, Distler O, Matucci-Cerinic M, et al. Review: Defining a Unified Vascular Phenotype in Systemic Sclerosis. Arthritis Rheumatol. Feb 2018;70(2):162-170. doi:10.1002/art.40377
8. Del Galdo F, Lescoat A, Conaghan PG, et al. EULAR recommendations for the treatment of systemic sclerosis: 2023 update. Ann Rheum Dis. Jan 2025;84(1):29-40. doi:10.1136/ard-2024-226430
9. van den Hoogen F, Khanna D, Fransen J, et al. 2013 classification criteria for systemic sclerosis: an American College of Rheumatology/European League against Rheumatism collaborative initiative. Arthritis Rheum. Nov 2013;65(11):2737-47. doi:10.1002/art.38098
10. Maverakis E, Patel F, Kronenberg DG, et al. International consensus criteria for the diagnosis of Raynaud’s phenomenon. J Autoimmun. Feb-Mar 2014;48-49:60-5. doi:10.1016/j.jaut.2014.01.020
11. Parasuraman S, Walker S, Loudon BL, et al. Assessment of pulmonary artery pressure by echocardiography-A comprehensive review. Int J Cardiol Heart Vasc. Sep 2016;12:45-51. doi:10.1016/j.ijcha.2016.05.011
12. Mukherjee M, Rudski LG, Addetia K, et al. Guidelines for the Echocardiographic Assessment of the Right Heart in Adults and Special Considerations in Pulmonary Hypertension: Recommendations from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. Mar 2025;38(3):141-186. doi:10.1016/j.echo.2025.01.006
13. Herrick AL. Systemic sclerosis: clinical features and management. Medicine. 2022;50(1)(January 2022):60-69. doi:10.1016/j.mpmed.2021.10.010
14. Hsu VM, Chung L, Hummers LK, et al. Development of pulmonary hypertension in a high-risk population with systemic sclerosis in the Pulmonary Hypertension Assessment and Recognition of Outcomes in Scleroderma (PHAROS) cohort study. Semin Arthritis Rheum. Aug 2014;44(1):55-62. doi:10.1016/j.semarthrit.2014.03.002
15. Vũ Thị Hằng, Hoàng Thị Lâm, Chu Chí Hiếu, và cs. Một số yếu tố nguy cơ liên quan đến tăng áp động mạch phổi ở bệnh nhân xơ cứng bì. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2024;180(7):233-240.
16. Launay D, Sobanski V, Hachulla E, et al. Pulmonary hypertension in systemic sclerosis: different phenotypes. Eur Respir Rev. Sep 30 2017;26(145). doi:10.1183/16000617.0056-2017