Mức độ tuân thủ điều trị thuốc chống loãng xương đường uống theo thang điểm GMAS ở phụ nữ sau mãn kinh
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Loãng xương là bệnh lý diễn biến âm thầm, thường được chẩn đoán muộn khi đã có gãy xương; điều trị kéo dài và chỉ đạt hiệu quả khi người bệnh tuân thủ điều trị. Vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu với mục tiêu đánh giá mức độ tuân thủ sử dụng thuốc điều trị loãng xương đường uống theo thang điểm GMAS và khảo sát một số yếu tố liên quan ở phụ nữ loãng xương nguyên phát sau mãn kinh điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 220 phụ nữ sau mãn kinh được chẩn đoán loãng xương nguyên phát theo tiêu chuẩn AACE 2020, đang điều trị bằng bisphosphonate đường uống. Tuân thủ điều trị được đánh giá bằng thang điểm GMAS gồm 11 mục, phân thành 4 mức độ. Kết quả cho thấy điểm GMAS trung bình là 23,12 ± 6,97, tương ứng mức tuân thủ trung bình; 62,27% người bệnh thuộc nhóm tuân thủ trung bình – kém. Hai nội dung có điểm trung bình cao nhất là “không chắc thời điểm/cách dùng thuốc” và “bỏ thuốc vì không hiểu cách dùng”. Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy sống ở nông thôn, thời gian mãn kinh ≥ 10 năm, thời gian chẩn đoán loãng xương < 1 năm, gặp tác dụng không mong muốn và thời gian sử dụng thuốc < 6 tháng là các yếu tố liên quan độc lập với tuân thủ trung bình – kém. Cần tăng cường tư vấn, theo dõi và hỗ trợ người bệnh ngay từ giai đoạn khởi trị.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Loãng xương nguyên phát, phụ nữ sau mãn kinh, GMAS, tuân thủ sử dụng thuốc
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Đình Nguyên, Nguyễn Thị Ngọc Lan. Tình hình loãng xương và gãy xương do loãng xương tại Việt Nam. Tạp chí Y học Việt Nam. 2019;482:15-20.
3. American Association of Clinical Endocrinology. Clinical practice guidelines for the diagnosis and treatment of postmenopausal osteoporosis—2020 update. Endocr Pract. 2020;26(Suppl 1):1-46.
4. Eric S Siris, Joseph C Delmas, et al. Adherence to bisphosphonate therapy and fracture rates in osteoporosis. Mayo Clin Proc. 2006;81(8):1013-1022.
5. Ngô Huy Hoàng, và cs. Tình trạng duy trì điều trị loãng xương ở bệnh nhân ngoại trú tại Việt Nam. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;530:112-118.
6. Ahmed A Naqvi, Abdul Haseeb, Mohammed A Hassali, et al. Development and validation of the General Medication Adherence Scale (GMAS). Patient Prefer Adherence. 2018;12:593-604.
7. Ahmed A Naqvi, Mohammed A Hassali. Validation of the General Medication Adherence Scale in patients with chronic illness. J Multidiscip Healthc. 2019;12:109-119.
8. Friedrich Hadji, Peter Ziller, et al. Persistence with bisphosphonate therapy in postmenopausal osteoporosis. Osteoporos Int. 2012;23:291-299.
9. Nguyễn Văn Hiếu. Đánh giá tuân thủ điều trị bisphosphonate ở bệnh nhân loãng xương bằng thang điểm Morisky. Tạp chí Y học Thực hành. 2021;1150:45-49.
10. John A. Kanis, Eugene V. McCloskey, et al. European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women. Osteoporos Int. 2019;30(1):3-44.