Đặc điểm hành vi tự sát ở người bệnh rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu tại Viện Sức khỏe tâm thần
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hành vi tự sát ở người bệnh rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai. Đối tượng và phương pháp: Mô tả cắt ngang 150 người bệnh rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai từ tháng 11/2025 đến hết 4/2026. Kết quả: Toàn bộ đối tượng là nam giới, tuổi trung bình 52,59 ± 9,87, tuổi bắt đầu sử dụng rượu trung bình 24,81 ± 7,87. Tỉ lệ người bệnh có hành vi tự sát suốt đời là 32%, hầu hết chỉ có ý tưởng tự sát. Khoảng 1/3 có ý tưởng xuất hiện hằng ngày hoặc gần như mỗi ngày, 41,7% kéo dài trên 4 giờ trở lên, 31,3% kiểm soát được với rất nhiều khó khăn, 79,2% muốn tự sát nhằm chấm dứt nỗi đau. Yếu tố ngăn cản tự sát thường gặp là có trách nhiệm với gia đình hoặc người khác (62,5%), nhận thức lý do và mục đích sống (41,7%), niềm tin tôn giáo, đạo đức (37,5%) và sợ cái chết (33,3%). Kết luận: Hành vi tự sát là vấn đề thường gặp trong rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu với tỉ lệ xuất hiện cao hơn nhiều so với dân số chung. Các đặc điểm tần suất xuất hiện hàng ngày, thời lượng trên 4 giờ và mức độ khó kiểm soát ý tưởng tự sát phản ánh tính dai dẳng và xâm nhập của ý tưởng tự sát. Người bệnh lựa chọn tự sát như một giải pháp thoát khỏi trạng thái tâm lý không thể chịu đựng, bên cạnh đó sự hiện diện của các yếu tố ngăn cản tự sát cho thấy họ vẫn có lý do để sống có thể được khai thác như điểm tựa cho can thiệp dự phòng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Hành vi tự sát, ý tưởng tự sát, toan tự sát, rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu
Tài liệu tham khảo
2. World Health Organization Regional Office for the Western Pacific. Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam, 2021. World Health Organization Regional Office for the Western Pacific; 2023. Accessed June 9, 2026. https://iris.who.int/handle/10665/380405
3. GBD 2021 Suicide Collaborators. Global, regional, and national burden of suicide, 1990–2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet Public Health. 2025;10(3):e189-e202. doi:10.1016/S2468-2667(25)00006-4
4. Darvishi N, Farhadi M, Haghtalab T, Poorolajal J. Alcohol-Related Risk of Suicidal Ideation, Suicide Attempt, and Completed Suicide: A Meta-Analysis. PLoS ONE. 2015;10(5):e0126870. doi:10.1371/journal.pone.0126870
5. Krystkiewicz M, Soyka M. Suicide Risk in Alcohol Use Disorders: Literature Review and Study Protocol with Preliminary Data for a Study in Treatment-Seeking Inpatients. Healthcare. 2025;13(5):535. doi:10.3390/healthcare13050535
6. Rahoof FV, Cherian AV, Kandasamy A, Ezhumalai S, Dhanasekara RP. Suicidal Ideation among Persons with Alcohol Use Disorder: A Cross-Sectional Study. J Psychosoc Well-Being. 2021;2(2):30-41. doi:10.55242/jpsw.2021.2206
7. Nguyễn Thị Lý, Dương Minh Tâm, Nguyễn Phương Linh, Đoàn Thị Huệ. Đặc điểm rối loạn nhân cách ở người bệnh rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022;519(1):43-46. doi:10.51298/vmj.v519i1.3511
8. Palma-Alvarez RF, Rios-Landeo A, Ortega-Hernandez G, et al. A preliminary analysis of clinical characteristics of patient with alcohol use disorder and suicidal ideation. Eur Psychiatry. 2024;67(Suppl 1):S185-S186. doi:10.1192/j.eurpsy.2024.402
9. Pandey S, Bolstad I, Lien L, Walby FA, Myhre MØ, Bramness JG. Sex-specific factors associated with lifetime suicide attempt among patients with alcohol use disorders. BJPsych Open. 2022;8(4):e135. doi:10.1192/bjo.2022.545
10. Hsu WY, Chang TG, Chang CC, Chiu NY, Lin CH, Lane HY. Suicide Ideation among Outpatients with Alcohol Use Disorder. Behav Neurol. 2022;2022:4138629. doi:10.1155/2022/4138629
11. Meda N, Angelozzi L, Poletto M, et al. How many people die by suicide each year? Not 727,000: a systematic review and meta-analysis of suicide underreporting across 71 countries over 122 years. Front Psychiatry. 2025;16:1609580. doi:10.3389/fpsyt.2025.1609580
12. Nandrino JL, El Haj M, Torre J, et al. Autobiographical Memory Deficits in Alcohol-Dependent Patients with Short- and Long-Term Abstinence. Alcohol Clin Exp Res. 2016;40(4):865-873. doi:10.1111/acer.13001
13. Tran TTH, Tran TN, Jiang GX, Leenaars A, Wasserman D. Life time suicidal thoughts in an urban community in Hanoi, Vietnam. BMC Public Health. 2006;6:76. doi:10.1186/1471-2458-6-76
14. Underwood MD, Mann JJ, Arango V. Serotonergic and Noradrenergic Neurobiology of Alcoholic Suicide. Alcohol Clin Exp Res. 2004;28(s1):57S-69S. doi:10.1097/01.ALC.0000127415.15000.CA
15. Pompili M, Serafini G, Innamorati M, et al. Suicidal Behavior and Alcohol Abuse. Int J Environ Res Public Health. 2010;7(4):1392-1431. doi:10.3390/ijerph7041392
16. Hufford MR. Alcohol and suicidal behavior. Clin Psychol Rev. 2001;21(5):797-811. doi:10.1016/s0272-7358(00)00070-2
17. Richardson-Vejlgaard R, Sher L, Oquendo MA, Lizardi D, Stanley B. Objections to suicide among depressed patients with alcohol use disorders. J Affect Disord. 2009;117(3):197-201. doi:10.1016/j.jad.2009.01.005
18. Bakhiyi CL, Calati R, Guillaume S, Courtet P. Do reasons for living protect against suicidal thoughts and behaviors? A systematic review of the literature. J Psychiatr Res. 2016;77:92-108. doi:10.1016/j.jpsychires.2016.02.019
19. Poorolajal J, Goudarzi M, Gohari-Ensaf F, Darvishi N. Relationship of Religion with Suicidal Ideation, Suicide Plan, Suicide Attempt, and Suicide Death: A Meta-analysis. J Res Health Sci. 2021;22(1):e00537. doi:10.34172/jrhs.2022.72