Nghiên cứu đặc điểm hình thái các động mạch thắt lưng trên xác người Việt Nam trưởng thành

Trần Phương Nam, Võ Huỳnh Trang, Lê Quang Tuyền

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu mô tả nguyên ủy, kích thước, hướng đi, tĩnh mạch đi kèm và sự phân nhánh của động mạch thắt lưng (ĐMTL) trên xác ngâm formol người Việt Nam trưởng thành. Thiết kế cắt ngang mô tả được thực hiện trên 45 xác (90 vùng thắt lưng), gồm 28 nam và 17 nữ, tuổi trung bình 67,8. Đường kính động mạch thắt lưng L1-L4 từ 2,01 - 2,34mm, trong khi L5 nhỏ hơn. Chiều dài trung bình động mạch thắt lưng L1-L4 khoảng 29,24 - 31,75mm tính từ nguyên ủy đến bờ trong cơ thắt lưng lớn, với sự bất đối xứng có ý nghĩa tại động mạch thắt lưng L4 (trái < phải). Hướng đi động mạch thắt lưng L1-L3 ổn định, trong khi động mạch thắt lưng L4-L5 thường song song với trục ngang mặt bên đốt sống (ĐS). Đường kính tĩnh mạch thắt lưng (TMTL) lớn hơn động mạch thắt lưng đi cùng nhưng không có tương quan tuyến tính. Số nhánh thường gặp: 3 ở động mạch thắt lưng L1-L2, 4-5 ở động mạch thắt lưng L3-L4, và rất ít hoặc không có ở động mạch thắt lưng L5. Kết quả cho thấy động mạch thắt lưng người Việt Nam ổn định ở mức trên và biến thiên nhiều ở mức thấp, có ý nghĩa ứng dụng trong phẫu thuật cột sống và can thiệp nội mạch.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Can H, Aydin AL, Orhun Ö, et al. Morphometric analysis of lumbar arteries and relationship with intervertebral discs: a study of surgical anatomy on human fresh cadavers. Turk Neurosurg. 2020; 30(4): 577-582.
2. Pinho AR, Silva PS, Oliveira V, et al. The surgical vascular anatomy of the lower lumbar arteries and its implications in minimally invasive spine surgery: a cadaveric study. Int J Spine Surg. 2022; 16(4): 631-637.
3. Huang W, Xu H, Zhang H, et al. The trajectory characteristics and clinical significance of the left-sided lumbar segmental artery: a prospective cross-sectional radio-anatomical study. Quant Imaging Med Surg. 2022; 12(3): 1977-1987.
4. Liu L, Zhang H, Li Q, et al. An anatomical study on lumbar arteries related to the extrapedicular approach applied during lumbar PVP (PKP). PLoS One. 2019; 14(3): e0213164.
5. Takata Y, Nakagawa H, Negoro K, et al. Risk assessment of lumbar segmental artery injury during lateral transpsoas approach in the patients with lumbar scoliosis. Spine (Phila Pa 1976). 2016; 41(10): 880-884.
6. Wang Y, Zhang H, Li M, et al. Lumbar artery injury during transforaminal percutaneous endoscopic lumbar discectomy: successful treatment by emergent transcatheter arterial embolization. Ann Vasc Surg. 2018; 53: 267.e11-267.e14.
7. Baniel J, Foster RS, Donohue JP. Surgical anatomy of the lumbar vessels: implications for retroperitoneal surgery. J Urol. 1995; 153(5): 1422-1425.
8. Nojiri H, Matsumoto M, Chiba K, et al. Lumbar artery branches coursing vertically over the intervertebral discs of the lower lumbar spine: an anatomic study. Eur Spine J. 2016; 25(12): 4195-4198.
9. Iwamoto S, Takao S, Harada M. Visualization of lumbar artery variations by contrast-enhanced multi-detector row computed tomography. J Med Invest. 2016; 63(1-2): 45-48.