Mất ngủ và một số yếu tố liên quan ở người bệnh sau phẫu thuật hàm mặt tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội năm 2024
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu nhằm mô tả thực trạng mất ngủ và một số yếu tố liên quan ở người bệnh sau phẫu thuật hàm mặt. Nghiên cứu mô tả cắt ngang tiến hành trên 140 người bệnh sau phẫu thuật hàm mặt tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung Ương Hà Nội; sử dụng thang đo Insomnia Severity Index (ISI) để xác định mức độ mất ngủ. Kết quả chỉ ra có 48,6% người bệnh mất ngủ nhẹ và 9,3% mất ngủ trung bình. Khi đánh giá mức độ vừa và trầm trọng của các biểu hiện mất ngủ trên đối tượng nghiên cứu, một số biểu hiện có tỷ lệ cao như 46,4% cho rằng khó đi vào giấc ngủ, 45% khó duy trì giấc ngủ, 38,6% tỉnh dậy quá sớm; 42,1% người tham gia đánh giá mất ngủ ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống mức độ vừa và nhiều. Người bệnh có tiền sử phẫu thuật trước đó, có mất ngủ trước phẫu thuật, và gặp khó khăn khi ăn uống sau phẫu thuật có nguy cơ mất ngủ cao hơn (p < 0,05). Tóm lại, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh sau phẫu thuật và tăng khả năng hồi phục, cần quan tâm đến tiền sử phẫu thuật, chất lượng giấc ngủ trước phẫu thuật, và khả năng ăn uống của người bệnh sau phẫu thuật.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Mất ngủ, Phẫu thuật, Răng hàm mặt, thang đo mất ngủ
Tài liệu tham khảo
2. Nguyễn Quý Hợi, Hoàng Lan Vân, Hoàng Trung Vinh, Ngô Thị Phương. Chất lượng giấc ngủ và một số yếu tố liên quan trên người bệnh được phẫu thuật chấn thương chỉnh hình tại Bệnh viện Vinmec Times City. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024; 543(1).
3. Chu Thị Chi, Nguyễn Vũ, Hoàng Thị Phương, Bùi Thị Oanh. Mô tả tình trạng giấc ngủ và một số yếu tố liên quan trên người bệnh sau phẫu thuật cột sống tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2020. Tạp chí Y học cộng đồng. 2020; 60(7): 18-24.
4. Young JS, Bourgeois JA, Hilty DM, Hardin KA. Sleep in hospitalized medical patients, part 1: factors affecting sleep. Journal of hospital medicine : an official publication of the Society of Hospital Medicine. Nov-Dec 2008; 3(6): 473-82. doi:10.1002/jhm.372.
5. Aurell J, Elmqvist D. Sleep in the surgical intensive care unit: continuous polygraphic recording of sleep in nine patients receiving postoperative care. British medical journal (Clinical research ed). Apr 6 1985; 290(6474): 1029-32. doi:10.1136/bmj.290.6474.1029.
6. Yun SY, Kim DH, Do HY, Kim SH. Clinical insomnia and associated factors in failed back surgery syndrome: a retrospective cross-sectional study. International journal of medical sciences. 2017; 14(6): 536.
7. Wojczyńska AZ, Steiger B, Leiggener C, Ettlin D, Gallo L. Quality of life, chronic pain, insomnia, and jaw malfunction in patients after alloplastic temporomandibular joint replacement: a questionnaire-based pilot study. International journal of oral and maxillofacial surgery. 2021; 50(7): 948-955.
8. Oliveira AS, Ramos SF, Januzzi E. Impact of Oral Post-Surgical Pain, Tooth Extraction, on Sleep Quality-Clinical Study. J Oral Med and Dent Res. 2024; 5(4): 1-7.
9. Zhou D, Wang L-K, Wu H-Y, Gao L, Yang X-D. Early-stage postoperative depression and anxiety following orthognathic surgery: a cross-sectional study. BMC anesthesiology. 2024; 24(1): 338.
10. Ayuse T, Kurata S, Mishima G, et al. Influence of general anesthesia on the postoperative sleep cycle in patients undergoing surgery and dental treatment: a scoping review on the incidence of postoperative sleep disturbance. Journal of dental anesthesia and pain medicine. 2023; 23(2): 59.
11. Bastien CH, Vallières A, Morin CM. Validation of the Insomnia Severity Index as an outcome measure for insomnia research. Sleep medicine. 2001; 2(4): 297-307.
12. Triệu Hoàng Đạo. Đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật u lành tính tuyến nước bọt dưới hàm tại bệnh viện Răng Hàm Mặt trung ương [Luận văn bác sỹ chuyên khoa cấp II chuyên ngành răng hàm mặt]. Hải Dương: Trường Đại học kỹ thuật y tế Hải Dương. 2015.
13. Hà Văn Hưng. Nhận xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ung thư biểu mô khoang miệng tại Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương Hà Nội năm 2014 [Luận văn thạc sỹ y học chuyên ngành Răng hàm mặt]. Hải Dương: Trường Đại học kỹ thuật y tế Hải Dương. 2014.
14. Lipsky MS, Su S, Crespo CJ, Hung M. Men and Oral Health: A Review of Sex and Gender Differences. American Journal of Men’s Health. 2021; 15(3): 15579883211016361. doi:10.1177/15579883211016361.
15. Zhao Z, Liang J, Hou S, et al. Association of heart rate variability with preoperative acute insomnia in patients scheduled for elective surgery. Frontiers in Neurology. 2025; 16: 1513395.
16. Trần Tấn Tài, Đặng Văn Trí, Hoàng Lê Trọng Châu. Khảo sát đặc điểm lâm sàng, X quang và kết quả điều trị phẫu thuật gãy xương hàm trên. Tạp chí Y Dược học-Trường Đại học Y dược Huế. 2021; 4: 87-94.
17. Apessos I, Lillis T, Voulgaris A, Archontogeorgis K, Steiropoulos P, Dabarakis N. Effect of third molar surgery on sleep health parameters of young adults: an observational study. Medicina. 2024; 60(6): 858.
18. On SW, Kim HJ, Cho DH, Moon YR, Il Song S. Silent changes in sleep quality following mandibular setback surgery in patients with skeletal class III malocclusion: a prospective study. Scientific reports. 2019; 9(1): 9737.
19. Varallo G, Giusti EM, Manna C, et al. Sleep disturbances and sleep disorders as risk factors for chronic postsurgical pain: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews. 2022; 63: 101630.
20. Mulugeta H, Ayana M, Sintayehu M, Dessie G, Zewdu T. Preoperative anxiety and associated factors among adult surgical patients in Debre Markos and Felege Hiwot referral hospitals, Northwest Ethiopia. BMC anesthesiology. 2018; 18(1): 155.
21. Niklasson A, Finan PH, Smith MT, et al. The relationship between preoperative sleep disturbance and acute postoperative pain control: a systematic review and meta-analysis. Sleep medicine reviews. 2025; 79: 102014.
22. EHLAND EL. ERAS (Early Recovery After Surgery) Protocola. Clinical Review of Oral and Maxillofacial Surgery-E-Book: Clinical Review of Oral and Maxillofacial Surgery-E-Book. 2024: 77.
23. Vũ Thu Hoài, Phạm Quang Minh. Đánh giá hiệu quả giảm đau sau phẫu thuật hàm mặt của phong bế dây V2, V3 dưới hướng dẫn siêu âm bằng Ropivacaine phối hợp Dexamethasone. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024; 545(2).
24. Nguyễn Thị Hảo, Nguyễn Hoàng Thanh. Chất lượng cuộc sống của người bệnh sau phẫu thuật gãy xương hàm mặt và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện E. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023; 522(1).