Phân tích tính đa hình của một số STR ứng dụng trong xét nghiệm di truyền trước làm tổ bệnh α-thalassemia
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Alpha thalassemia là bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường do giảm hoặc mất khả năng sản xuất chuỗi α-globin trong phân tử Hemoglobin. Biểu hiện lâm sàng khác nhau tùy thuộc vào kiểu gen, từ trạng thái người lành mang gen không triệu chứng đến hội chứng phù thai Hb Bart’s. Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) kết hợp xét nghiệm di truyền trước làm tổ các rối loạn đơn gen (PGT-M) là phương pháp dự phòng hiệu quả, tránh việc đình chỉ thai kỳ. Để giảm hiện tượng ngoại nhiễm và mất alen (ADO), Hiệp hội Sinh Sản Châu Âu (ESHRE) khuyến cáo xét nghiệm gián tiếp bằng phân tích các đơn vị lặp ngắn (STR) sử dụng từ 2 STR trong phạm vi 1 - 2Mb quanh cụm gen. Nghiên cứu khảo sát tính đa hình của 5 STR được thực hiện trên 316 người mang đột biến gen α-thalassemia không có quan hệ huyết thống cho kết quả 5 STR có 8 - 17 alen; 4/5 STR có tính đa hình cao (0,731 ≤ PIC ≤ 0,786; 0,750 ≤ Ho ≤ 0,968), khả năng phân biệt cá thể tốt (0,884 ≤ PD ≤ 0,916). Tất cả các trường hợp nghiên cứu có kiểu gen dị hợp tử ở ít nhất hai STR cho thấy bộ 5 marker STR phù hợp và hiệu quả cho xét nghiệm PGT-M α-thalassemia.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
α-thalassemia, STR, phân tích liên kết, đa hình di truyền
Tài liệu tham khảo
2. Trí Nguyễn Anh. Viet Nam - Current Situation in Control Strategies and Health Systems in Asia. Health and Medicine. 2012.
3. Weatherall DJ. Chapter 49: The Thalassemias: Disorders of globin synthesis. In: Kaushansky K, Marshall A, Lichtman, et al., eds. Williams Hematology. 10th ed. New York: McGraw Hill Medical. 2021.
4. Fucharoen S, Winichagoon P. Hemoglobinopathies in Southeast Asia. Indian J Med Res. 2011; 134(4): 498-506
5. Nguyễn Thị Thu Hà. Đặc điểm một số chỉ số huyết học ở người mang gen bệnh Thalassemia đến tư vấn tại Viện Huyết học Truyền máu TW. Tạp chí Y học Việt Nam. 2016;448:169-176.
6. Ngô Văn Nhật Minh, Nguyễn Minh Tâm, Bạch Quốc Khánh, et al. Dự phòng bệnh thalassemia: Phương pháp chẩn đoán trước sinh và chẩn đoán trước chuyển phôi. Tạp chí Y học Việt Nam. 2021; 502(5): 23-31.
7. Ngô Diễm Ngọc, Lý Thị Thanh Hà, Ngô Thị Tuyết Nhung, et al. Chẩn đoán trước sinh bệnh alpha thalassemia. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2014; 89(4): 8-14.
8. Ngô Thị Diễm, Lý Thị Thanh Hà, et al. Chẩn đoán trước sinh bệnh HbH và phù thai do Hb Bart’s tại Bệnh viện Nhi TW. Tạp chí Y học Việt Nam. 2015; 434: 115-120.
9. Lý Thị Thanh Hà, Nguyễn Thị Phương Mai, Ngô Diễm Ngọc, et al. Ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử trong chẩn đoán trước và sau sinh bệnh alpha thalassemia tại Bệnh Viện Nhi TW. Tạp chí Nhi Khoa. 2010; 3(4): 337-342.
10. ESHRE PGT-M Working Group, Carvalho F, Céline M, et al. Human Reproduction Open. 2020; 1-18.
11. Chen M, Chan JKY, Nadarajah S, et al. Single-tube nonaplex microsatellite PCR panel for preimplantation genetic diagnosis of Hb Bart’s hydrops fetalis syndrome. Prenatal Diagnosis. 2015; 35(6): 534-43. doi: 10.1002/pd.4568. Epub 2015 Mar 1.
12. Caetano MLS, Lia RSR, Karol BS, et al. Determining the polymorphism information content of a molecular marker. Gene. 2020; 726:144-175.
13. Đỗ Lê Thăng. Di truyền học quần thể. Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Quốc gia; 2001.
14. Vu Viet Ha Vuong , Phuoc Dung Nguyen , Nha Nguyen Thi, et al. Application of short tandem repeats (STRs) in the preimplantation genetic diagnosis (PGD) of α-thalassemia. Taiwan J Obstet Gynecol. 2024; 63(3): 375-380. doi: 10.1016/j.tjog.2023.09.024.