Hiệu quả can thiệp kể chuyện trong thay đổi hành vi lối sống của người bệnh tăng huyết áp tại tỉnh Hưng Yên năm 2019 - 2022

Nguyễn Thị Thu Cúc, Nguyễn Hoàng Giang, Trần Thị Mai Oanh, Phan Hồng Vân, Hà Anh Đức, Nguyễn Lan Hoa, Nguyễn Thị Hoài Thu

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả thay đổi hành vi lối sống của người bệnh tăng huyết áp thông qua mô hình can thiệp kể chuyện tại tỉnh Hưng Yên. Nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng theo cụm thực hiện trên 671 người bệnh tại 16 xã từ năm 2019 - 2022. Nhóm can thiệp nhận các đĩa DVD gồm các câu chuyện của những người bệnh đã kiểm soát huyết áp thành công chia sẻ về kinh nghiệm thực hành thay đổi hành vi lối sống, nhóm chứng nhận tài liệu giáo dục thường quy. Số liệu phân tích bằng mô hình Khác biệt-trong-Khác biệt (DiD). Kết quả sau 12 tháng cho thấy nhóm can thiệp cải thiện đáng kể hành vi ăn mặn so với nhóm chứng. Tỷ lệ “bỏ thêm muối khi chế biến” giảm với hiệu quả can thiệp ròng 10,8 điểm phần trăm (p = 0,014); “chấm thêm mắm/muối khi ăn” giảm 10,9 điểm phần trăm (p = 0,021). Các hành vi hút thuốc, uống rượu và vận động thể lực chưa ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê nhưng có sự cải thiện ở cả hai nhóm. Kết luận, can thiệp kể chuyện có hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thói quen ăn mặn, phù hợp triển khai tại y tế cơ sở.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới. Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam. 2023.
2. Nguyễn Lân Việt, Đỗ Doãn Lợi, Phạm Thái Sơn, và cs. Áp dụng một số giải pháp can thiệp thích hợp để phòng, chữa bệnh tăng huyết áp ở cộng đồng. 2008.
3. Lee SJ, Back AL, Block SD, et al. Enhancing physician-patient communication. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2002:464-83. doi:10.1182/asheducation-2002.1.464
4. Houston TK, Allison JJ, Sussman M, et al. Culturally Appropriate Storytelling to Improve Blood Pressure. Annals of internal medicine. 2011;154(2):77-84. doi:10.7326/0003-4819-154-2-201101180-00004 %m 21242364
5. Green MC. Transportation into narrative worlds: The role of prior knowledge and perceived realism. Discourse Processes. 2004;38(2):247-266.
6. Hoa L Nguyen DAH, Robert J Goldberg, Catarina I Kiefe, et al. Culturally adaptive storytelling intervention versus didactic intervention to improve hypertension control in Vietnam- 12 month follow up results: A cluster randomized controlled feasibility trial. PLOS ONE. 2018;
7. Ahn C, Heo M, Zhang S. Sample Size Calculations for Clustered and Longitudinal Outcomes in Clinical Research. CRC Press. New York. CRC Press New York. 2015;
8. World Health Organization. STEPwise approach to NCD risk factor surveillance (STEPS). World Health Organization; 2021. https://www.who.int/teams/noncommunicable-diseases/surveillance/systems-tools/steps
9. Nguyễn Văn Bình, Dương Phúc Lam. Nghiên cứu đánh giá tình hình tăng huyết áp và đánh giá kết quả can thiệp ở người tăng huyết áp từ 25 tuổi trở lên tại huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau năm 2022-2023. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2023;65/2023
10. Phạm Minh Vị, Phạm Thị Tâm. Nghiên cứu tình hình tăng huyết áp và kết quả một số giải pháp can thiệp phòng chống bệnh tăng huyết áp ở người từ 25 tuổi trở lên tại huyện U Minh tỉnh Cà Mau năm 2017-2018. Tạp chí Y Dược học Cần Thơ. 2019;22:2019
11. Liu F, Song T, Yu P, et al. Efficacy of an mHealth App to Support Patients’ Self-Management of Hypertension: Randomized Controlled Trial. Article. Journal of Medical Internet Research. 2023;25(1)doi:10.2196/43809
12. Bhandari B, Narasimhan P, Jayasuriya R, et al. Effectiveness and Acceptability of a Mobile Phone Text Messaging Intervention to Improve Blood Pressure Control (TEXT4BP) among Patients with Hypertension in Nepal: A Feasibility Randomised Controlled Trial. Glob Heart. 2022;17(1):13. doi:10.5334/gh.1103
13. Nguyễn Hoàng Giang, Đỗ Trà My, Nguyễn Thị Thắng, và cs. Kết quả can thiệp tăng cường tự quản lý tăng huyết áp tại một số trạm y tế xã thuộc tỉnh Ninh Bình Tạp chí Y học cộng đồng 2025;6(11):25-30. doi:https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD11.2795
14. Yatim HM, Wong YY, Lim SH, et al. Evaluation of a group-based hypertension self-management education programme among hypertensive community dwellers. Article. European Journal of Integrative Medicine. 2018;24:79-84. doi:10.1016/j.eujim.2018.10.016
15. P Suseela R, Ambika RB, Mohandas S, et al. Effectiveness of a community-based education and peer support led by women’s self-help groups in improving the control of hypertension in urban slums of Kerala, India: a cluster randomised controlled pragmatic trial. Article. BMJ Global Health. 2022;7(11)doi:10.1136/bmjgh-2022-010296