Tổng quan vai trò tiên lượng của siêu âm tim, phổi và cơ hoành trong cai thở máy ở bệnh nhân hồi sức

Trần Việt Đức, Vũ Hoàng Phương, Trần Thị Loan, Nguyễn Hữu Tú

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Cai thở máy là giai đoạn quan trọng trong điều trị bệnh nhân hồi sức, trong đó thất bại rút nội khí quản liên quan đến tăng biến chứng và tử vong. Cơ chế thất bại thường là kết quả của tương tác đa yếu tố giữa rối loạn huyết động, mất thông khí – phù phổi và suy giảm chức năng cơ hô hấp. Bài tổng quan này tổng hợp các bằng chứng về vai trò của siêu âm tim, phổi và cơ hoành trong tiên lượng kết quả cai thở máy. Siêu âm tim giúp phát hiện tăng áp lực đổ đầy thất trái; siêu âm phổi phản ánh tình trạng mất thông khí và ứ dịch; trong khi siêu âm cơ hoành đánh giá dự trữ co cơ hô hấp. Cách tiếp cận siêu âm đa cơ quan (tim – phổi – cơ hoành) là một hướng tiếp cận tiềm năng, đặc biệt ở bệnh nhân nguy cơ cao như bệnh tim mạch, sau phẫu thuật lớn hoặc thở máy kéo dài, với chiến lược đánh giá động trước, trong SBT và sau rút ống. Tuy nhiên, do chưa có mô hình chuẩn hóa và sự khác biệt giữa các nghiên cứu, việc áp dụng cần gắn với đào tạo, chuẩn hóa kỹ thuật và tích hợp lâm sàng. Cần thêm các nghiên cứu tiến cứu, đa trung tâm để xác định vai trò của từng chỉ số trong các nhóm bệnh cụ thể.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Zhou L, Zhou P, Gao C, et al. Real-Time Predictive Analysis of ICU Ventilator Weaning Failure: A Prospective Validation Study. Clin Respir J 2025;19(11):e70136. doi:10.1111/crj.70136.
2. Perren A, Brochard L. Managing the apparent and hidden difficulties of weaning from mechanical ventilation. Intensive Care Med 2013;39(11):1885-1895. doi:10.1007/s00134-013-3014-9.
3. Santangelo E, Mongodi S, Bouhemad B, et al. The weaning from mechanical ventilation: a comprehensive ultrasound approach. Curr Opin Crit Care 2022;28(3):322-330. doi:10.1097/mcc.0000000000000941.
4. Boles JM, Bion J, Connors A, et al. Weaning from mechanical ventilation. Eur Respir J. 2007;29(5):1033-1056. doi:10.1183/09031936.00010206.
5. Nicolotti D, Grossi S, Nicolini F, et al. Difficult Respiratory Weaning after Cardiac Surgery: A Narrative Review. J Clin Med 2023;12(2). doi:10.3390/jcm12020497.
6. Lagier D, Zeng C, Fernandez-Bustamante A, et al. Perioperative Pulmonary Atelectasis: Part II. Clinical Implications. Anesthesiology 2022;136(1):206-236. doi:10.1097/aln.0000000000004009.
7. Sanfilippo F, Di Falco D, Noto A, et al. Association of weaning failure from mechanical ventilation with transthoracic echocardiography parameters: a systematic review and meta-analysis. Br J Anaesth 2021;126(1):319-330. doi:10.1016/j.bja.2020.07.059.
8. Lamia B, Maizel J, Ochagavia A, et al. Echocardiographic diagnosis of pulmonary artery occlusion pressure elevation during weaning from mechanical ventilation. Crit Care Med 2009;37(5):1696-1701. doi:10.1097/CCM.0b013e31819f13d0.
9. Liu J, Shen F, Teboul JL, et al. Cardiac dysfunction induced by weaning from mechanical ventilation: incidence, risk factors, and effects of fluid removal. Crit Care 2016;20(1):369. doi:10.1186/s13054-016-153 3-9.
10. Santonocito C, Messina S, Zawadka M, et al. Left ventricular systolic function and mechanical ventilation weaning failure: An updated systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. Med Intensiva (Engl Ed) 2025:502231. doi:10.1016/j.medine.2025.502231.
11. Hajjar L, Lara T, Almeida J, et al. High levels of B-type natriuretic peptide predict weaning failure from mechanical ventilation in adult patients after cardiac surgery. Crit Care 2012;16(Suppl 1)(P127). doi:10.1186/cc10734.
12. Dres M, Teboul JL, Anguel N, et al. Extravascular lung water, B-type natriuretic peptide, and blood volume contraction enable diagnosis of weaning-induced pulmonary edema. Crit Care Med 2014;42(8):1882-1889. doi:10.1097/ccm.0000000000000295.
13. Zhang Z, Guo L, Wang H, et al. Diagnostic accuracy of lung ultrasound to predict weaning outcome: a systematic review and meta-analysis. Front Med (Lausanne) 2024;11:1486636. doi:10.3389/fmed.2024.1486636.
14. Soummer A, Perbet S, Brisson H, et al. Ultrasound assessment of lung aeration loss during a successful weaning trial predicts postextubation distress*. Crit Care Med 2012;40(7):2064-2072. doi:10.1097/CCM.0b013e31824e68ae.
15. Pecanha Antonio AC, Souza Castro P, Schulz LF, et al. Lung ultrasound findings predict weaning failure from mechanical ventilation. Crit Care 2014;14(18(Suppl 1)):298. doi:10.1186/cc13488.
16. Alansary AM, Hakim KY. Role of lung ultrasound in weaning from mechanical ventilation in postoperative neurosurgical ICU patients. Sri Lankan Journal of Anaesthesiology 2020;28(1):25-30. doi:10.4038/slja.v28i1.8481.
17. Rouby J-J, Perbet S, Quenot J-P, et al. Weaning of non COPD patients at high-risk of extubation failure assessed by lung ultrasound: the WIN IN WEAN multicentre randomised controlled trial. Critical Care 2024;28(1):391. doi:10.1186/s13054-024-05166-w.
18. Zambon M, Beccaria P, Matsuno J, et al. Mechanical Ventilation and Diaphragmatic Atrophy in Critically Ill Patients: An Ultrasound Study. Crit Care Med 2016;44(7):1347-1352. doi:10.1097/ccm.0000000000001657.
19. Mahmoodpoor A, Fouladi S, Ramouz A, et al. Diaphragm ultrasound to predict weaning outcome: systematic review and meta-analysis. Anaesthesiol Intensive Ther 2022;54(2):164-174. doi:10.5114/ait.2022.117273.
20. Parada-Gereda HM, Tibaduiza AL, Rico-Mendoza A, et al. Effectiveness of diaphragmatic ultrasound as a predictor of successful weaning from mechanical ventilation: a systematic review and meta-analysis. Crit Care 2023;27(1):174. doi:10.1186/s13054-023-04430-9.
21. Spadaro S, Grasso S, Mauri T, et al. Can diaphragmatic ultrasonography performed during the T-tube trial predict weaning failure? The role of diaphragmatic rapid shallow breathing index. Crit Care 2016;20(1):305. doi:10.1186/s13054-016-1479-y.
22. Hasanin A, Helmy MA, Aziz A, et al. The ability of diaphragmatic excursion after extubation to predict the need for resumption of ventilatory support in critically ill surgical patients. J Anesth 2025;39(2):189-197. doi:10.1007/s00540-024-03442-1.
23. Busayarasamee S, Chittawatanarat K, Wannasopa Y. Ultrasonic Assessment of Diaphragm Function in the Ventilator Liberation of Perioperative Patients. The THAI Journal of SURGERY 2025;46(2):83-90. doi:10.64387/tjs.2025.271718.
24. Moury PH, Cuisinier A, Durand M, et al. Diaphragm thickening in cardiac surgery: a perioperative prospective ultrasound study. Ann Intensive Care 2019;9(1):50. doi:10.1186/s13613-019-0521-z.
25. Xu X, Wu R, Zhang YJ, et al. Value of Combination of Heart, Lung, and Diaphragm Ultrasound in Predicting Weaning Outcome of Mechanical Ventilation. Med Sci Monit 2020;26:e924885. doi:10.12659/msm.924885.
26. Song J, Luo Q, Lai X, et al. Combined cardiac, lung, and diaphragm ultrasound for predicting weaning failure during spontaneous breathing trial. Annals of Intensive Care 2024;14(1):60. doi:10.1186/s13613-024-0129 4-2.