Trải nghiệm bạo lực tinh thần và các yếu tố liên quan của học sinh tại một số trường trung học cơ sở tỉnh Thái Nguyên
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 1.420 học sinh tại một số trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên từ tháng 01/2025 đến tháng 12/2025 nhằm mô tả thực trạng bạo lực tinh thần và phân tích một số yếu tố liên quan, bằng bộ công cụ đánh giá bạo lực tinh thần. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ học sinh từng trải nghiệm bạo lực tinh thần ở mức cao, chiếm 68,8% với hình thức phổ biến nhất là bị gọi biệt hiệu xấu hoặc bị chế giễu trước đám đông (55,7%). Bạn cùng lớp là đối tượng gây bạo lực chính (64,0%) và không gian lớp học là địa điểm ghi nhận tỷ lệ xảy ra thường xuyên nhất (48,7%). Một số yếu tố liên quan làm tăng trải nghiệm bị bạo lực tinh thần bao gồm môi trường trường học không an toàn là yếu tố tác mạnh mẽ nhất (aOR = 1,85; 95% CI: 1,46 - 2,35), tiếp đến là thời gian ngủ dưới 6 tiếng mỗi ngày(aOR = 1,55; 95% CI: 1,17 - 2,06), sự hỗ trợ của gia đình chưa tốt (aOR = 1,52; 95% CI: 1,15 - 2,00), sự hỗ trợ của thầy cô chưa tốt (aOR = 1,43; 95%CI: 1,01 - 1,87) và có uống rượu bia (aOR = 1,33; 95%CI: 1,03 - 1,75). Mô hình khẳng định môi trường thiếu an toàn vừa tác động trực tiếp, vừa gián tiếp làm suy giảm chất lượng hỗ trợ từ gia đình và thầy cô, từ đó gia tăng tính dễ bị tổn thương của học sinh.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Học sinh trung học cơ sở, bạo lực tinh thần, yếu tố liên quan, Thái Nguyên
Tài liệu tham khảo
2. Phạm Thu Trang, Nguyễn Đăng Vững, Khuất Minh Hiếu. Thực trạng bạo lực trẻ em ở học sinh trường trung học cơ sở Hạ Đình năm 2020. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2020;144:276-292.
3. Lê Thị Xuân. Thực trạng bạo lực học đường ở học sinh trung học cơ sở thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Tư vấn tâm lý học đường trước những tác động của cách mạng 4.0 tại BR-VT . 2018;135-143.
4. Đỗ Hồng Cường, Phạm Ngọc Sơn, Phạm Việt Quỳnh, và cs. Thực trạng tệ nạn học đường của học sinh trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tạp chí Giáo dục. 2020;480:54-59.
5. Nguyễn Văn Tường. Ứng phó hành vi bạo lực học đường của học sinh trung học cơ sở Luận án tiến sĩ, Học viện khoa học xã hội - Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam. 2019.
6. Yang J, Yan W. Relationship of Mental Stress of Middle School Students and Campus Safety Atmosphere with Psychosocial Safety Behaviors. Iran J Public Health. 2020;49:693-700.
7. Ngo AT, Nguyen LH, Dang AK, et al. Bullying experience in urban adolescents: Prevalence and correlations with health-related quality of life and psychological issues. PLoS One. 2021;16:e0252459. doi: 0252410.0251371/journal.pone.0252459.
8. Zhao RB, Chang Y. Students’ family support, peer relationships, and learning motivation and teachers fairness have an influence on the victims of bullying in middle school of hong kong. International Journal of Educational Methodology. 2019;5:97-107. https://doi.org/110.12973/ijem.12975.12971.12111.
9. Hoang Thuy Linh Nguyen, Keiko Nakamura, Kaoruko Seino, et al. Impact of parent–adolescent bonding on school bullying and mental health in Vietnamese cultural setting: evidence from the global school-based health survey. BMC Psychology. 2019;7. https://doi.org/10.1186/s40359-40019-40294-z.
10. Zhou Y, Guo L, Lu CY, et al. Bullying as a risk for poor sleep quality among high school students in China. PLoS One. 2015;10:e0121602. doi: 0121610.0121371/journal.pone.0121602 (2015).
11. Shaun D. Duggins, Gabriel P Kuperminc, et al. Aggression Among Adolescent Victims of School Bullying: Protective Roles of Family and School Connectedness. Psychology of Violence. 2016;6:205-212. DOI: 210.1037/a0039439.
12. Trình Thúy Uyên, Lương Thành Công, Trần Đình Trung, và cs. Thực trạng bắt nạt học đường và các yếu tố liên quan ở học sinh trung học cơ sở tại thành phố Đà Nẵng năm 2024. Tạp chí Y học dự phòng.2 024;34(143). DOI: https://doi.org/110.51403/50868-52836/52024/51933.
13. Aras Ş, Özan S, Timbil S, et al. Exposure of Students to Emotional and Physical Violence in the School Environment. Noro Psikiyatr Ars. 2016;53:303-310. doi: 310.5152/npa.2016.11323.
14. Saad Zafir Alshehri. An investigation of strategies adopted to prevent violence in schools in Saudi Arabia: educators’ and parents’ perspectives. Cogent Education. 2026;13. https://doi.org/10.1080/2331186X.2332025.2605748.
15. Dương Thị Thanh, Lê Thị Hải Hà, Trần Thị Mai Oanh, và cs. Một số yếu tố liên quan đến bị bắt nạt của học sinh trường trung học cơ sở Tiền Châu, thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc. Tạp chí khoa học nghiên cứu sức khỏe và phát triển. 2018;02:114-120.
16. Le HT, Dunne MP, Campbell MA, et al. Temporal patterns and predictors of bullying roles among adolescents in Vietnam: a school-based cohort study. Psychol Health Med. 2017;22:107-121. doi: 110.1080/13548506.13542016.11271953.
17. Topper LR, Castellanos-Ryan N, Mackie C, et al. Adolescent bullying victimisation and alcohol-related problem behaviour mediated by coping drinking motives over a 12 month period. Addict Behav. 2011;36:6-13. doi: 10.1016/j.addbeh.2010.1008.1016.
18. Afifi TO, Taillieu T, Salmon S, et al. Adverse childhood experiences (ACEs), peer victimization, and substance use among adolescents. Child Abuse Negl. 2020;106:104504. doi: 104510.101016/j.chiabu.102020.104504.
19. Kai Qi, Long Hua, Jia-ni Tong, et al. A study on sleep quality under the shadow of school bullying: The interwoven effects of depressed mood, low self-esteem, and negative parenting practices. Acta Psychol (Amst). 2025;104717. https://doi.org/104710.101016/j.actpsy.102025.104717.