Biến chứng chuyển hóa ở trẻ thừa cân, béo phì tại phòng khám dinh dưỡng - Bệnh viện Nhi Trung ương

Nguyễn Thị Thuý Hồng, Đặng Thị Thuý Nga, Trần Tiến Đạt, Phạm Anh Thơ, Mai Hải Yến, Lưu Thị Mỹ Thục

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 200 trẻ dưới 16 tuổi thừa cân hoặc béo phì đơn thuần đến khám tại Phòng khám Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Trung ương từ tháng 6/2024 đến tháng 7/2025 nhằm mô tả tình trạng rối loạn chuyển hóa và các biến chứng liên quan. Kết quả cho thấy 77,5% trẻ từ 5 tuổi trở lên, 59,0% là nam và 77,5% thuộc nhóm béo phì. Rối loạn lipid máu nổi bật là tăng triglycerid (56,0%), tiếp theo là tăng cholesterol toàn phần (19,5%), tăng LDL-C (12,0%) và giảm HDL-C (10,5%). Dấu hiệu gai đen gặp ở 48,0% trẻ. Về chuyển hóa glucose, 13,5% trẻ có glucose máu lúc đói ở ngưỡng tiền đái tháo đường và 0,5% ở ngưỡng đái tháo đường; theo HbA1c, tỷ lệ tương ứng là 29,0% và 1,0%. Gan nhiễm mỡ ghi nhận ở 34,5% trẻ; nếu tính cả nhóm cần theo dõi, tỷ lệ bất thường gan trên siêu âm là 42,5%. Chưa ghi nhận khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nhóm trẻ dưới 5 tuổi và từ 5 tuổi trở lên về các biến chứng chuyển hóa được khảo sát. Kết quả cho thấy cần tăng cường sàng lọc, theo dõi định kỳ ở trẻ thừa cân, béo phì.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Obesity and overweight. Accessed March 23, 2026. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight.
2. Van Minh H, Khuong DQL, Tran TA, Do HP, Watson F, Lobstein T. Childhood Overweight and Obesity in Vietnam: A Landscape Analysis of the Extent and Risk Factors. Inquiry. 2023; 60: 00469580231154651. doi:10.1177/00469580231154651.
3. Phan HD, Nguyen TNP, Bui PL, et al. Overweight and obesity among Vietnamese school-aged children: National prevalence estimates based on the World Health Organization and International Obesity Task Force definition. PLoS One. 2020; 15(10): e0240459. doi:10.1371/journal.pone.0240459.
4. unicef donation. Accessed March 24, 2026. UNICEF East Asia and Pacific Regional Office. Landscape analysis on childhood overweight and obesity: Vietnam [Internet]. Bangkok: UNICEF; 2022
5. Park H, Choi JE, Jun S, et al. Metabolic complications of obesity in children and adolescents. Clin Exp Pediatr. 2024; 67(7): 347-355. doi:10.3345/cep.2023.00892.
6. Vos MB, Abrams SH, Barlow SE, et al. NASPGHAN Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Treatment of Nonalcoholic Fatty Liver Disease in Children: Recommendations from the Expert Committee on NAFLD (ECON) and the North American Society of Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (NASPGHAN). J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2017; 64(2): 319-334. doi:10.1097/MPG.0000000000001482.
7. ElSayed NA, Aleppo G, Aroda VR, et al. Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Care in Diabetes-2023. Diabetes Care. 2023; 46(Suppl 1): S19-S40. doi:10.2337/dc23-S002.
8. Expert Panel on Integrated Guidelines for Cardiovascular Health and Risk Reduction in Children and Adolescents: Summary Report. Pediatrics. 2011; 128(Suppl 5): S213-S256. doi:10.1542/peds.2009-2107C.
9. Tran TVA, Vu TQC, Tran QD, Nguyen DT, Phan NQ. The prevalence of obesity among school-aged children in Vietnam: A systematic review and meta-analysis. Human Nutrition & Metabolism. 2023; 31: 200184. doi:10.1016/j.hnm.2023.200184.
10. Le GB, Dinh DX. Prevalence and associated factors of overweight and obesity among primary school children: a cross-sectional study in Thanhhoa City, Vietnam. BMJ Open. 2022; 12(4): e058504. doi:10.1136/bmjopen-2021-058504.
11. Sinha S, Das S, Vinayagamoorthy V, Malik A, Tripathy SK, Nishi null. Dyslipidemia Among Overweight and Obese Children in Jharkhand: A Hospital-Based Study. Indian Pediatr. 2023; 60(8): 641-643.
12. Nguyễn Thị Cự. Nghiên cứu tình trạng gan nhiễm mỡ và nồng độ lipid máu ở trẻ thừa cân - béo phì tại Trung Tâm Nhi Bệnh viện Trung ương Huế. Tạp chí Y học lâm sàng Bệnh viện Trung ương Huế. 2013; (18): 43-54.
13. Nguyễn Ngọc Khánh, Đặng Thị Kim Giang, Vũ Chí Dũng, Đỗ Ngọc Huyền. Rối loạn chuyển hóa lipid và bệnh gan nhiễm mỡ ở trẻ béo phì. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2025; 187(02): 223-230.
14. Hoe FM, Darbinian JA, Greenspan LC, Lo JC. Hemoglobin A1c and Type 2 Diabetes Incidence Among Adolescents With Overweight and Obesity. JAMA Netw Open. 2024; 7(1): e2351322. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.51322.
15. Đặng Thị Kim Giang, Nguyễn Ngọc Khánh. Rối loạn chuyển hóa glucose ở bệnh nhi béo phì. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2024; 183(10): 140-146.