Ứng dụng cắt mỏm yên trước ngoài màng cứng trong phẫu thuật bệnh lý nền sọ quanh mỏm yên
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mỏm yên trước liên quan mật thiết với các cấu trúc quan trọng như thần kinh thị giác, động mạch cảnh trong, xoang hang. Để bộc lộ các tổn thương quanh mỏm yên đòi hỏi cắt mỏm yên trước và kỹ thuật cắt mỏm yên trước ngoài màng cứng có nhiều ưu điểm trong việc bảo vệ các cấu trúc quan trong dưới màng cứng. Chúng tôi mô tả kỹ thuật cắt mỏm yên trước và báo cáo kết quả bước đầu. Nghiên cứu mô tả hồi cứu trên 11 bệnh nhân đã được điều trị phẫu thuật các tổn thương nền sọ quanh mỏm yên với kỹ thuật cắt mỏm yên trước ngoài màng cứng tại Bệnh viện Việt Đức từ 8/2024 – 5/2025, trong đó tuổi trung bình: 46,91 ± 20,11; 7 nữ và 4 nam. 3 trường hợp phình động mạch cảnh trong cạnh mỏm yên, 1 trường hợp phình động mạch thông sau, 4 trường hợp u màng não cánh xương bướm, 2 trường hợp u sọ hầu sau giao thoa thị giác và 1 trường hợp loạn sản xơ nền sọ. Cắt mỏm yên trước ngoài màng cứng có vai trò quan trọng trong phẫu thuật các bệnh lý nền sọ quanh mỏm yên. Hiểu biết về giải phẫu mỏm yên trước và các cấu trúc mạch máu - thần kinh lân cận giúp phẫu thuật an toàn.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Cắt mỏm yên trước ngoài màng cứng, mỏm yên trước, động mạch cảnh trong
Tài liệu tham khảo
2. Krisht AF. The Clinoidal Cone: Microsurgical Anatomy. Contemporary Neurosurgery. 2019; 41(14): 1-5. doi:10.1097/01.CNE.0000651472.15941.a1.
3. Coscarella E, Başkaya MK, Morcos JJ. An Alternative Extradural Exposure to the Anterior Clinoid Process: The Superior Orbital Fissure as a Surgical Corridor. Neurosurgery. 2003; 53(1): 162-167. doi:10.1227/01.NEU.0000068866.22176.07.
4. Froelich SC, Aziz KMA, Levine NB, Theodosopoulos PV, van Loveren HR, Keller JT. Refinement of the extradural anterior clinoidectomy: surgical anatomy of the orbitotemporal periosteal fold. Operative Neurosurgery. 2007; 61(5): 179. doi:10.1227/01.neu.0000303215.76477.cd.
5. Dolenc VV. Frontotemporal epidural approach to trigeminal neurinomas. Acta Neurochir (Wien). 1994; 130(1-4): 55-65. doi:10.1007/BF01405503.
6. Kulwin C, Tubbs RS, Cohen-Gadol AA. Anterior clinoidectomy: Description of an alternative hybrid method and a review of the current techniques with an emphasis on complication avoidance. Surg Neurol Int. 2011; 2: 140. doi:10.4103/2152-7806.85981.
7. Troude L, Bernard F, Bauchet G, De La Rosa Morilla S, Roche PH. Extradural resection of the anterior clinoid process: How I do it. Neurochirurgie. 2017; 63(4): 336-340. doi:10.1016/j.neuchi.2017.03.001.
8. Szmuda, T., et al., Extent of anterior clinoidectomy for clipping of carotid-ophthalmic aneurysms predicted on three-dimensional computerised tomography angiography. Neurol Neurochir Pol, 2020. 54(2): p. 138-149. Accessed December 5, 2025. https://journals.viamedica.pl/neurologia_neurochirurgia_polska/article/view/66044.
9. de Oliveira E, Tedeschi H, Siqueira MG, Peace DA. The pretemporal approach to the interpeduncular and petroclival regions. Acta Neurochir (Wien). 1995; 136(3-4): 204-211. doi:10.1007/BF01410627.
10. Youssef AS, Abdel Aziz KM, Kim EY, Keller JT, Zuccarello M, van Loveren HR. The carotid-oculomotor window in exposure of upper basilar artery aneurysms: a cadaveric morphometric study. Neurosurgery. 2004; 54(5): 1181-1187; discussion 1187-1189. doi:10.1227/01.neu.0000119757.28390.98.
11. Al-Mefty O. Clinoidal meningiomas. J Neurosurg. 1990; 73(6): 840-849. doi:10.3171/jns.1990.73.6.0840.
12. Day JD. Cranial base surgical techniques for large sphenocavernous meningiomas: technical note. Neurosurgery. 2000; 46(3): 754-759; discussion 759-760. doi:10.1097/00006123-200003000-00046.
13. Dolenc V. Direct microsurgical repair of intracavernous vascular lesions. J Neurosurg. 1983; 58(6): 824-831. doi:10.3171/jns.1983.58.6.0824.
14. Holl DC, Hardillo JAU, Dammers R, van der Schroeff MP, van der Lugt A. Cystic Degeneration of Craniofacial Fibrous Dysplasia. World Neurosurg. 2018; 120: 159-162. doi:10.1016/j.wneu.2018.08.175.
15. Chen YR, Fairholm D. Fronto-orbito-sphenoidal fibrous dysplasia. Ann Plast Surg. 1985; 15(3): 190-203. doi:10.1097/00000637-198509000-00002.
16. Giammattei L, Starnoni D, Levivier M, Messerer M, Daniel RT. Surgery for Clinoidal Meningiomas: Case Series and Meta-Analysis of Outcomes and Complications. World Neurosurg. 2019;129:e700-e717. doi:10.1016/j.wneu.2019.05.253
17. Kamide T, Burkhardt JK, Tabani H, Safaee MM, Lawton MT. Preoperative Prediction of the Necessity for Anterior Clinoidectomy During Microsurgical Clipping of Ruptured Posterior Communicating Artery Aneurysms. World Neurosurg. 2018; 109: e493-e501. doi:10.1016/j.wneu.2017.10.007.
18. Colli BO, Carlotti CG, Assirati JA, Abud DG, Amato MCM, Dezena RA. Results of microsurgical treatment of paraclinoid carotid aneurysms. Neurosurg Rev. 2013; 36(1): 99-114; discussion 114-115. doi:10.1007/s10143-012-0415-0.