Giải phẫu mạch máu tuyến thượng thận trên phim chụp mạch và ứng dụng trong lấy máu tĩnh mạch thượng thận
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Tuyến thượng thận là tuyến nội tiết nằm ở cực trên của mỗi thận, có vai trò quan trọng trong điều hòa huyết áp, cân bằng điện giải và đáp ứng stress thông qua việc bài tiết các hormon như aldosterone, cortisol và catecholamin. Cơ quan này có lưu lượng máu phong phú với nhiều nhánh nhỏ cấp máu xuất phát từ ba nguồn chính gồm động mạch thượng thận trên, giữa và dưới; ngược lại, hệ tĩnh mạch dẫn lưu thường chỉ gồm một tĩnh mạch chính ở mỗi bên. Hiểu biết về giải phẫu mạch máu tuyến thượng thận không chỉ có ý nghĩa trong phẫu thuật và can thiệp mạch, mà còn đóng vai trò then chốt trong các phương pháp chẩn đoán chức năng tuyến thượng thận. Trong bối cảnh các rối loạn tăng tiết hormon, đặc biệt là cường aldosterone nguyên phát, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh đơn thuần thường không phản ánh chính xác tình trạng bài tiết hormon của từng tuyến. Lấy máu tĩnh mạch thượng thận là một phương pháp cho phép đánh giá trực tiếp hoạt động tiết hormon của mỗi bên, góp phần phân loại bệnh và định hướng điều trị phù hợp. Nghiên cứu này được tiến hành nhằm mô tả đặc điểm giải phẫu mạch máu tuyến thượng thận trên phim chụp mạch và phân tích vai trò ứng dụng của các đặc điểm giải phẫu đó trong thực hiện lấy máu tĩnh mạch thượng thận, từ đó giúp nâng cao tỷ lệ thành công của thủ thuật và tối ưu hóa giá trị chẩn đoán trong thực hành lâm sàng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
giải phẫu mạch máu tuyến thượng thận, lấy máu tĩnh mạch thượng thận, cường aldosterone nguyên phát
Tài liệu tham khảo
2. Funder JW, Carey RM, Mantero F, et al. The Management of Primary Aldosteronism: Case Detection, Diagnosis, and Treatment: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(5):1889-1916. doi:10.1210/jc.2015-4061
3. Young WF, Stanson AW, Thompson GB, et al. Role for adrenal venous sampling in primary aldosteronism. Surgery. 2004;136(6):1227-1235. doi:10.1016/j.surg.2004.06.051
4. Quencer KB, Singh A, Sharma A. Best Practices: Indications and Procedural Controversies of Adrenal Vein Sampling for Primary Aldosteronism. AJR Am J Roentgenol. 2023;220(2):190-200. doi:10.2214/AJR.22.27692
5. Avisse C, Marcus C, Patey M, et al. Surgical anatomy and embryology of the adrenal glands. Surg Clin North Am. 2000;80(1):403-415. doi:10.1016/s0039-6109(05)70412-6
6. Cesmebasi A, Du Plessis M, Iannatuono M, et al. A review of the anatomy and clinical significance of adrenal veins. Clin Anat. 2014;27(8):1253-1263. doi:10.1002/ca.22374
7. Makita K, Nishimoto K, Kiriyama-Kitamoto K, et al. A Novel Method: Super-selective Adrenal Venous Sampling. J Vis Exp JoVE. 2017;(127):55716. doi:10.3791/55716
8. Scholten A, Cisco RM, Vriens MR, et al. Variant adrenal venous anatomy in 546 laparoscopic adrenalectomies. JAMA Surg. 2013;148(4):378-383. doi:10.1001/jamasurg.2013.610
9. Kobayashi K, Alkukhun L, Rey E, et al. Adrenal Vein Sampling: Tips and Tricks. Radiogr Rev Publ Radiol Soc N Am Inc. 2024;44(5):e230115. doi:10.1148/rg.230115
10. Daunt N. Adrenal vein sampling: how to make it quick, easy, and successful. Radiogr Rev Publ Radiol Soc N Am Inc. 2005;25 Suppl 1:S143-158. doi:10.1148/rg.25si055514
11. Monroe EJ, Carney BW, Ingraham CR, et al. An Interventionist’s Guide to Endocrine Consultations. Radiogr Rev Publ Radiol Soc N Am Inc. 2017;37(4):1246-1267. doi:10.1148/rg.2017160102
12. Orguc S, Tercan M, Bozoklar A, et al. Variations of hepatic veins: helical computerized tomography experience in 100 consecutive living liver donors with emphasis on right lobe. Transplant Proc. 2004;36(9):2727-2732. doi:10.1016/j.transproceed.2004.10.006
13. Trerotola SO, Smoger DL, Cohen DL, et al. The inferior accessory hepatic vein: an anatomic landmark in adrenal vein sampling. J Vasc Interv Radiol JVIR. 2011;22(9):1306-1311. doi:10.1016/j.jvir.2010.12.040
14. Parnaby CN, Galbraith N, O’Dwyer PJ. Experience in identifying the venous drainage of the adrenal gland during laparoscopic adrenalectomy. Clin Anat. 2008;21(7):660-665. doi:10.1002/ca.20706
15. Zhiyuan W, Hua Z, Daming W, et al. The investigation of adrenal vein sampling technique. Journal of Interventional Radiology. 2011;20(6):436-439.
16. Yu Y, Yang M, Gong M, et al. Evaluation of adrenal vein anatomy by adrenal venous sampling in patients with primary aldosteronism in Chinese. J Clin Hypertens. 2024;26(8):912-920. doi:10.1111/jch.14860
17. Chayovan T, Limumpornpetch P, Hongsakul K. Success rate of adrenal venous sampling and predictors for success: a retrospective study. Pol J Radiol. 2019;84:e136-e141. doi:10.5114/pjr.2019.84178