Viêm mũi xoang thai kỳ: Tổng quan tường thuật về chẩn đoán phân biệt và an toàn điều trị
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghẹt mũi khi mang thai có cơ chế đa dạng gồm viêm mũi thai kỳ, viêm mũi dị ứng và viêm mũi xoang nhiễm khuẩn; phân biệt ba thực thể này quan trọng để chọn điều trị nhưng thiếu hướng dẫn cụ thể tại Việt Nam. Tổng quan này tổng hợp bằng chứng về dự đoán, hiệu quả và an toàn các biện pháp điều trị viêm mũi xoang ở phụ nữ mang thai, theo phương pháp tổng quan tường thuật theo SANRA, tìm kiếm hệ thống trên PubMed, Cochrane và Embase, đánh giá chất lượng theo GRADE. 38 nghiên cứu đủ tiêu chuẩn được đưa vào phân tích với chứng cứ từ thấp đến trung bình. Dấu hiệu gợi ý nhiễm khuẩn đáng tin cậy nhất gồm dịch mủ, đau vùng mặt, giảm khứu giác và triệu chứng kéo dài > 10 ngày. Nước muối và budesonide có hồ sơ an toàn tốt nhất trong thai kỳ. Kháng sinh chỉ nên dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn. Viêm mũi xoang ở thai phụ cần đánh giá có hệ thống, điều trị theo thang bậc và dữ liệu tiến cứu tại Việt Nam để xây dựng hướng dẫn thực hành.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Viêm mũi xoang, thai kỳ, viêm mũi thai kỳ, corticosteroid xịt mũi, an toàn thuốc, chẩn đoán phân biệt
Tài liệu tham khảo
2. Philpott CM, Conboy P, Al-Azzawi F, Murty GE. Nasal physiological changes during pregnancy. Clin Otolaryngol. 2004;29(4):343-351.
3. Ellegård E, Hellgren M, Torén K, Karlsson G. The incidence of pregnancy rhinitis. Gynecol Obstet Invest. 2000;49(2):98-101.
4. Dumitru CS, Zara F, Novacescu D, et al. Pregnancy rhinitis: pathophysiological mechanisms, diagnostic challenges, and management strategies - a narrative review. Life (Basel). 2025;15(8):1166. doi:10.3390/life15081166.
5. Namazy JA, Schatz M. Rhinitis and sinusitis in pregnancy. Immunol Allergy Clin North Am. 2023;43(1):89-99.
6. Sobczyk K, Grajczyk A, Dżaman K, Zarzecka J, Barcz E. Impact of pregnancy rhinitis on olfactory sensitivity: a controlled comparative study. Diagnostics (Basel). 2025;15(20):2572. doi:10.3390/diagnostics15202572.
7. Lal D, Jategaonkar AA, Borish L, et al. Management of rhinosinusitis during pregnancy: systematic review and expert panel recommendations. Rhinology. 2016;54(2):99-104.
8. Orban N, Maughan E, Bleach N. Pregnancy-induced rhinitis. Rhinology. 2013;51(2):111-119. doi:10.4193/Rhino12.045.
9. Baethge C, Goldbeck-Wood S, Mertens S. SANRA - a scale for the quality assessment of narrative review articles. Res Integr Peer Rev. 2019;4:5.
10. Guyatt GH, Oxman AD, Vist GE, et al. GRADE: an emerging consensus on rating quality of evidence and strength of recommendations. BMJ. 2008;336(7650):924-926.
11. Ellegård EK, Hellgren M, Karlsson NG. Fluticasone propionate aqueous nasal spray in pregnancy rhinitis. Clin Otolaryngol Allied Sci. 2001;26(5):394-400.
12. Turnbull GL, Rundell OH, Rayburn WF, Jones RK, Pearman CS. Managing pregnancy-related nocturnal nasal congestion: the external nasal dilator. J Reprod Med. 1996;41(12):897-902.
13. Norjavaara E, de Verdier MG. Normal pregnancy outcomes in a population-based study including 2,968 pregnant women exposed to budesonide. J Allergy Clin Immunol. 2003;111(4):736-742.
14. Källén B, Rydhstroem H, Åberg A. Congenital malformations after the use of inhaled budesonide in early pregnancy. Obstet Gynecol. 1999;93(3):392-395.
15. Fokkens WJ, Lund VJ, Hopkins C, et al. European position paper on rhinosinusitis and nasal polyps 2020. Rhinology. 2020;58(Suppl S29):1-464.
16. Fein MN, Fischer DA, O’Keefe AW, Sussman GL. CSACI position statement: newer intranasal corticosteroids are safe during pregnancy. Allergy Asthma Clin Immunol. 2017;13:9.
17. Diav-Citrin O, Shechtman S, Aharonovich A, et al. Pregnancy outcome after gestational exposure to loratadine or antihistamines: a prospective controlled cohort study. J Allergy Clin Immunol. 2003;111(6):1239-1243.
18. Park-Wyllie L, Mazzotta P, Pastuszak A, et al. Birth defects after maternal exposure to corticosteroids: prospective cohort study and meta-analysis of epidemiological studies. Teratology. 2000;62(6):385-392.