Đa hình gen MMP2, nồng độ huyết thanh của matrix metalloproteinase-2 và mối liên quan với tổn thương cơ quan đích ở bệnh nhân tăng huyết áp kháng trị

Huỳnh Tuấn An, Nguyễn Thị Thảo Linh, Hoàng Anh Vũ, Hồ Quốc Chương, Hoàng Anh Tiến, Trần Viết An

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Tăng huyết áp kháng trị là thể lâm sàng nặng với nguy cơ cao tổn thương cơ quan đích (HMOD). Nghiên cứu cắt ngang trên 413 bệnh nhân tăng huyết áp (213 tăng huyết áp kháng trị, 200 không kháng trị) định lượng MMP-2 huyết thanh bằng ELISA và xác định kiểu gen ba đa hình vùng promoter gen MMP2 (rs243866, rs243865, rs2285053) bằng Sanger/ASO-PCR. Nhóm tăng huyết áp kháng trị có gánh nặng HMOD cao hơn rõ rệt. MMP-2 không khác biệt giữa hai nhóm (p = 0,684), nhưng trong nhóm tăng huyết áp kháng trị liên quan độc lập với suy giảm eGFR (β = −0,298, p = 0,010), tăng albumin niệu (β = +7,534, p = 0,009) và tăng LAi (β = +0,046, p = 0,007). Theo mô hình cộng gộp, alen A của SNP1 (rs243866) liên quan với EF < 50% (OR = 3,578, p = 0,006) và albumin niệu (OR = 2,432, p = 0,013); alen T của SNP3 (rs2285053) liên quan với phì đại thất trái (OR = 1,621, p = 0,027). MMP-2 và đa hình gen MMP2 phản ánh các lớp sinh học bổ sung, gợi ý tích hợp hai chỉ dấu có thể cải thiện phân tầng nguy cơ trong tăng huyết áp kháng trị.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Phân hội Tăng huyết áp Việt Nam (VSH)/Hội Tim mạch học Việt Nam (VNHA). Khuyến cáo về chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp. 2022.
2. Carey RM, Calhoun DA, Bakris GL, et al. Resistant Hypertension: Detection, Evaluation, and Management: A Scientific Statement From the American Heart Association. Hypertension. 2018; 72(5): e53-e90. doi:10.1161/HYP.0000000000000084.
3. Trần Kim Sơn, Lâm Thị Chư Láng, Nguyễn Quan Đức Minh. Tăng huyết áp kháng trị: Vai trò của cá thể hóa điều trị trong kỷ nguyên y học chính xác. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2025; 195(10): 168-174. doi:10.52852/tcncyh.v195i10.4080.
4. Muiesan ML, Salvetti M, Rizzoni D, et al. Resistant hypertension and target organ damage. Hypertens Res. 2013; 36(6): 485-491. doi:10.1038/hr.2013.30.
5. Prado AF, Batista RIM, Tanus-Santos JE, Gerlach RF. Matrix Metalloproteinases and Arterial Hypertension: Role of Oxidative Stress and Nitric Oxide in Vascular Functional and Structural Alterations. Biomolecules. 2021; 11(4): 585. Published 2021 Apr 16. doi:10.3390/biom11040585.
6. Baudier RL, Orlandi PF, Yang W, et al. Matrix Metalloproteinase-2 and CKD Progression: The Chronic Renal Insufficiency Cohort (CRIC) Study. Kidney Med. 2024; 6(8): 100850. Published 2024 Jun 6. doi:10.1016/j.xkme.2024.100850.
7. Ritter AMV, de Faria AP, Barbaro NR, et al. The rs243866/243865 polymorphisms in MMP-2 gene and the relationship with BP control in obese resistant hypertensive subjects. Gene. 2018; 646: 129-135. doi:10.1016/j.gene.2017.12.023.
8. Price SJ, Greaves DR, Watkins H. Identification of novel, functional genetic variants in the human matrix metalloproteinase-2 gene: role of Sp1 in allele-specific transcriptional regulation. J Biol Chem. 2001; 276(10): 7549-7558. doi:10.1074/jbc.M010242200.
9. Sabbatini AR, Barbaro NR, de Faria AP, et al. Matrix metalloproteinase-2 -735C/T polymorphism is associated with resistant hypertension in a specialized outpatient clinic in Brazil. Gene. 2017; 620: 23-29. doi:10.1016/j.gene.2017.04.004.
10. Lacchini R, Jacob-Ferreira AL, Luizon MR, et al. Common matrix metalloproteinase 2 gene haplotypes may modulate left ventricular remodelling in hypertensive patients. J Hum Hypertens. 2012; 26(3): 171-177. doi:10.1038/jhh.2011.8.