Kiểm soát huyết áp và yếu tố liên quan trên người bệnh ngoại trú tại tuyến y tế cơ sở
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu mô tả, đa trung tâm trên 1.419 người bệnh tăng huyết áp ngoại trú tại Vĩnh Yên, Hoàng Mai và Tam Điệp năm 2025 xác định tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu theo VNHA 2024 - 2025. Kết quả: tuổi trung bình 68,8 ± 9,2; tỷ lệ kiểm soát huyết áp chung 48,3%, gồm 75,7% ở nhóm không bệnh đồng mắc, 19,7% ở nhóm có bệnh đồng mắc. Đơn trị liệu chiếm ưu thế (71,4%), tỷ lệ dùng viên phối hợp còn thấp. Hồi quy đa biến xác định nam giới (aOR = 0,71, KTC 95%: 0,54 - 0,91), tăng huyết áp độ 2-3 (aOR = 0,54 - 0,59, KTC 95%: 0,39 - 0,89) và bệnh đồng mắc (aOR = 0,04 - 0,08, KTC 95%: 0,01 - 0,10) có liên quan độc lập với khả năng đạt đích thấp hơn (p < 0,05), bệnh đồng mắc vừa là yếu tố liên quan, vừa là tiêu chí phân loại ngưỡng đích. Ngược lại, tuân thủ thuốc (MMAS-8 – thang đo tuân thủ dùng thuốc Morisky 8 mục) có liên quan với khả năng đạt đích cao hơn (aOR = 1,43, KTC 95%: 1,02 – 2,00, p = 0,04). Nghiên cứu nhấn mạnh cần phối hợp thuốc sớm, nâng cao tuân thủ điều trị tại tuyến y tế cơ sở, đặc biệt ở nhóm có bệnh đồng mắc.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
tăng huyết áp, kiểm soát huyết áp, viên phối hợp liều cố định, tuân thủ điều trị
Tài liệu tham khảo
2. Son PT, Quang NN, Viet NL, et al. Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension in Vietnam-results from a national survey. J Hum Hypertens. 2012;26(4):268-280. doi:10.1038/jhh.2011.18
3. Van MH, Lan VN, Quoc HNV, et al. May Measurement Month 2022: an analysis of blood pressure screening results from Vietnam. Eur Heart J Suppl. 2025;27(Suppl 7). doi:10.1093/eurheartjsupp/suaf057
4. Nguyễn Lân Việt. Tăng huyết áp - vấn đề cần được quan tâm hơn. Hội nghị Chương trình Mục tiêu Quốc gia phòng chống tăng huyết áp; 2011.
5. Jones DW, Ferdinand KC, Taler SJ, et al. 2025 AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol. 2025;86(18):1567-1678. doi:10.1016/j.jacc.202 5.05.007
6. Phác đồ 53 – 2025: chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp. Tim mạch học. Published September 12, 2025. Accessed March 11, 2026. https://timmachhoc.vn/phac-do-53-chan-doan-va-dieu-tri-tang-huyet-ap/
7. McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM, et al. 2024 ESC guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension: developed by the task force on the management of elevated blood pressure and hypertension of the European Society of Cardiology (ESC) and endorsed by the European Society of Endocrinology (ESE) and the European Stroke Organisation (ESO). Eur Heart J. 2024;45(38):3912-4018. doi:10.1093/eurheartj/ehae178
8. Cao Trường Sinh, Nguyễn Thị Hải Yến. Kết quả sàng lọc huyết áp ở người từ 18 tuổi trở lên tại Nghệ An: nghiên cứu mô tả cắt ngang 5 năm từ 2016-2020. Tạp chí Y học Việt Nam. 2024;539(1). doi:10.51298/vmj.v539i1.9765
9. Fujishima S, Kodama S, Tsuchihashi T. Achievement rate of blood pressure < 140/90 mm Hg and < 130/80 mm Hg in subjects with hypertension: findings from a Japanese health checkup in 2017. Clin Exp Hypertens. 2020;42(7):648-655. doi:10.1080/10641963.2020.1764017
10. Cushman WC, Ford CE, Cutler JA, et al. Success and predictors of blood pressure control in diverse North American settings: the Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial (ALLHAT). J Clin Hypertens (Greenwich). 2002;4(6):393-404. doi:10.1111/j.1524-6175.2002.02045.x
11. Hà Mạnh Kiên, Nguyễn Đức Công, Nguyễn Văn Huynh. Tỉ lệ một số yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị tăng huyết áp ở người bệnh điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Thống Nhất năm 2024. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2025;193(8):54-63. doi:10.52852/tcncyh.v193i8.3785
12. Nguyễn Vũ Thảo Vy, Lê Thị Bích Thúy, Đoàn Phạm Phước Long, Trần Thị Thanh Nhàn, Đoàn Phước Thuộc. Nghiên cứu tỷ lệ người bị tăng huyết áp điều trị không đạt mục tiêu và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân điều trị ngoại trú tại phòng khám nội, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế. Tạp chí Y Dược Huế. 2023;13(7):190. doi:10.34071/jmp.2023.7.26
13. Huỳnh Thanh Vũ, Nguyễn Ngọc Lý. Tình hình điều trị bệnh tăng huyết áp và một số yếu tố ảnh hưởng tại Trung tâm Y tế huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh năm 2024. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025;551(1). doi:10.51298/vmj.v551i1.14502
14. Lại Thị Minh Hằng, Kim Bảo Giang, Lại Đức Trường. Thực trạng quản lý điều trị tăng huyết áp và đái tháo đường tại Trạm y tế xã của một số tỉnh Việt Nam năm 2021-2022. Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển. 2025;9(2):42-49. doi:10.38148/JHDS.0902SKPT24-104