Tuân thủ sử dụng thuốc và các yếu tố liên quan ở người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nội tiết Thanh Hóa năm 2023
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu cắt ngang nhằm đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc và các yếu tố liên quan ở người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nội tiết Thanh Hóa năm 2023. Tổng cộng 300 người bệnh được tuyển chọn từ tháng 5 đến tháng 11/2023, mức độ tuân thủ được đánh giá bằng thang MMAS-8. Kết quả cho thấy tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc đạt 69,3%. Các hành vi không tuân thủ phổ biến là cảm thấy phiền phức khi điều trị (39,3%) và đôi khi quên dùng thuốc (32,7%). Phân tích đơn biến ghi nhận không tuân thủ chế độ ăn, số thuốc đái tháo đường trong đơn, phác đồ phối hợp thuốc uống–insulin và lo sợ biến chứng có liên quan đến không tuân thủ sử dụng thuốc (p < 0,05). Trong mô hình hồi quy logistic đa biến, chỉ còn không tuân thủ chế độ ăn ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê sau hiệu chỉnh. Nhìn chung, tuân thủ điều trị còn chưa tối ưu; cần triển khai can thiệp đa thành phần, tăng cường tư vấn cá thể hóa và hỗ trợ duy trì các hành vi tự quản lý bệnh.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Tuân thủ sử dụng thuốc, đái tháo đường típ 2, điều trị ngoại trú, MMAS-8
Tài liệu tham khảo
2. International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. International Diabetes Federation; 2021.
3. Ministry of Health Viet Nam. National Survey on the Risk Factors of Noncommunicable Diseases in Viet Nam, 2021. 2022. https://extranet.who.int/ncdsmicrodata/index.php/catalog/948/related-materials
4. International Diabetes Federation. IDF Global Clinical Practice Recommendations for Managing Type 2 Diabetes. 2025. Accessed March 22, 2026. https://idf.org/media/uploads/2025/04/IDF_Rec_2025.pdf
5. Patel S, Abreu M, Tumyan A, Adams-Huet B, Li X, Lingvay I. Effect of medication adherence on clinical outcomes in type 2 diabetes: analysis of the SIMPLE study. BMJ Open Diabetes Res Care. 2019;7(1). doi:10.1136/bmjdrc-2019-000761
6. Highton PJ, Funnell MP, Gupta P, et al. Improving medication adherence in type 2 diabetes: strategies for better clinical and economic outcomes. Diabetologia. 2026;69(3):541-556. doi:10.1007/s00125-025-06617-x
7. Lê Thu Thuỷ, Lương Thị Hiên, Hà Quang Tuyến, Nguyễn Thị Song Hà. Nghiên cứu thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc và so sánh một số yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ sử dụng thuốc ở người bệnh đái tháo đường típ 2 tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Y học Việt Nam. 2022;514(2). doi:10.51298/vmj.v514i2.2641
8. Mapi Research Trust. Morisky Medication Adherence Scale-8 item. ePROVIDE - Mapi Research Trust. October 26, 2025. Accessed February 21, 2026. https://eprovide.mapi-trust.org/instruments/morisky-medication-adherence-scale-8-item
9. Phạm Thị Lâm Phương, Nguyễn Thị Thu Hương, Vũ Thuỳ Linh. Mức độ tuân thủ điều trị thuốc của người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2024;185(12):173-179. doi:10.52852/tcncyh.v1 85i12.2834
10. Trần Thị Quỳnh Anh, Nguyễn Viết Ngọc, Nguyễn Hương Thảo. Khảo sát sự tuân thủ dùng thuốc và rào cản tinh thần trong việc sử dụng insulin ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều tri ngoại trú tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2019. Accessed April 1, 2026. https://www.tapchiyhoctphcm.vn/articles/16757
11. World Health Organization (2003). Adherence to long-term therapies : evidence for action. World Health Organization https://iris.who.int/handle/10665/42682
12. Pantuzza LL, Ceccato M das GB, Silveira MR, Junqueira LMR, Reis AMM. Association between medication regimen complexity and pharmacotherapy adherence: a systematic review. Eur J Clin Pharmacol. 2017;73(11):1475-1489. doi:10.1007/s00228-017-2315-2
13. Nguyễn Tiến Đạt. Phân tích tuân thủ sử dụng thuốc của người bệnh đái tháo đường điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Dược sĩ chuyên khoa cấp I. Đại học Dược Hà Nội; 2020.