Bước đầu đánh giá tuân thủ điều trị thuốc bằng thang đo MARS-5 và các yếu tố liên quan ở người bệnh chảy máu não sau xuất viện tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ

Phạm Kiều Anh Thơ, Lương Thanh Điền, Trần Thị Thanh Huyên

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nghiên cứu mô tả cắt ngang này được thực hiện trên 103 người bệnh chảy máu não tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ từ tháng 10/2024 đến tháng 10/2025 nhằm bước đầu đánh giá tình trạng tuân thủ điều trị thuốc bằng thang đo MARS-5 và các yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tổng điểm MARS-5 trung bình là 21,3 ± 3,6; tỷ lệ tuân thủ điều trị là 77,7% (tuân thủ hoàn toàn 36,0%, một phần 41,7%) và tỷ lệ không tuân thủ là 22,3%. Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy hai yếu tố liên quan đến tình trạng không tuân thủ: sống một mình (OR = 16,70; KTC 95%: 4,75 - 58,72; p < 0,001) và có thói quen hút thuốc lá (OR = 4,47; KTC 95%: 1,27 - 15,69; p = 0,020). Do thiết kế cắt ngang và cỡ mẫu còn hạn chế, các kết quả này cần được khẳng định lại bằng những nghiên cứu có thiết kế mạnh hơn. Thang đo MARS-5 có thể hữu ích trong phát hiện sớm hành vi không tuân thủ, từ đó gợi ý các can thiệp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và dự phòng tái phát cho người bệnh chảy máu não sau xuất viện.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Feigin VL, Abate MD, Abate YH, et al. Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. The Lancet Neurology. 2024;23(10):973-1003. doi:10.1016/S1474-4422(24)00369-7
2. Puy L, Parry-Jones AR, Sandset EC, et al. Intracerebral haemorrhage. Nat Rev Dis Primers. Mar 16 2023;9(1):14. doi:10.1038/s41572-023-00424-7
3. Bártlová S, Šedová L, Havierniková L, et al. Quality of Life of Post-stroke Patients. Zdr Varst. Jun 2022;61(2):101-108. doi:10.2478/sjph-2022-0014
4. Cheiloudaki E, Alexopoulos EC. Adherence to Treatment in Stroke Patients. Int J Environ Res Public Health. Jan 11 2019;16(2)doi:10.3390/ijerph16020196
5. Sakamoto Y, Bosookhuu O, Ouyang M, et al. Associated Factors of Long-Term Functional Outcome and Recovery Pattern After Intracerebral Hemorrhage: A Prospective Population-Based Study in Ulaanbaatar, Mongolia. Stroke. Feb 2025;56(2):437-446. doi:10.1161/strokeaha.123.046253
6. Chan AHY, Horne R, Hankins M, et al. The Medication Adherence Report Scale: A measurement tool for eliciting patients’ reports of nonadherence. Br J Clin Pharmacol. Jul 2020;86(7):1281-1288. doi:10.1111/bcp.14193
7. Spetz K, Olbers T, Östbring M, et al. Using the 5-Item Medication Adherence Report Scale (MARS-5) to Screen for Non-adherence to Vitamin and Mineral Supplementation After Bariatric Surgery. Obes Surg. Feb 2024;34(2):576-582. doi:10.1007/s11695-023-07027-x
8. Đinh Hữu Hùng, Trần Phước Hữu. Tăng huyết áp ở bệnh nhân đột quỵ xuất huyết não tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên năm 2020. Tạp chí khoa học Đại học Tây Nguyên. 2025;16(53):57-62. doi:10.5281/zenodo.6558807
9. Greenberg SM, Ziai WC, Cordonnier C, et al. 2022 Guideline for the Management of Patients With Spontaneous Intracerebral Hemorrhage: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. Jul 2022;53(7):e282-e361. doi:10.1161/str.0000000000000407
10. Nguyễn Thành Công, Võ Thành Sơn, Trần Nguyễn Thiên Long, và cs. Nghiên cứu các yếu tố tiên lượng tử vong ở bệnh nhân xuất huyết não. Tạp chí Y Dược Huế. 2025;15(3):79-85. doi:10.34071/jmp.2025.3.10
11. Basheti IA, Ayasrah SM, Ahmad MM, et al. Medications adherence and associated factors among patients with stroke in the Kingdom of Saudi Arabia. Pharm Pract (Granada). Oct-Dec 2022;20(4):2736. doi:10.18549/PharmPract.2022.4.2736
12. Đoàn Thị Phương Thảo, Nguyễn Thị Minh Lý, Mai Minh Thường. Đánh giá thực trạng tuân thủ điều trị và một số yếu tố ảnh hưởng ở người bệnh tăng huyết áp khám ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;522(2):190-194. doi:10.51298/vmj.v522i2.4346
13. Phùng Văn Ngọc, Nguyễn Trọng Hưng. Khảo sát sự tuân thủ thuốc điều trị tăng huyết áp ở người bệnh tai biến mạch máu não và một số yếu tố liên quan. Tạp chí Y học Việt Nam. 09/13 2021;505(2):44-48. doi:10.51298/vmj.v505i2.1087
14. Kim J, Bushnell CD, Lee HS, et al. Effect of Adherence to Antihypertensive Medication on the Long-Term Outcome After Hemorrhagic Stroke in Korea. Hypertension. Aug 2018;72(2):391-398. doi:10.1161/hyper tensionaha.118.11139
15. Adeoye-Olatunde OA, Hastings TJ, Blakely ML, et al. Social Determinants of Health and Medication Adherence in Older Adults with Prevalent Chronic Conditions in the United States: An Analysis of the National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 2009-2018. Pharmacy (Basel). Feb 7 2025;13(1)doi:10.3390/pharmacy13010020