Thực trạng bị bạo lực học đường và các yếu tố liên quan ở học sinh Trung học Cơ sở tại Hải Dương

Lê Thị Ngọc Anh, Đặng Thị Anh

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Bạo lực học đường là vấn đề cấp thiết cần được đánh giá thực trạng và xác định các yếu tố nguy cơ để bảo vệ học sinh trung học cơ sở. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 400 học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 tại 4 trường trung học cơ sở đại diện cho khu vực thành thị và nông thôn tỉnh Hải Dương từ tháng 01/2025 đến tháng 12/2025. Dữ liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi tự điền. Phân tích số liệu sử dụng thống kê mô tả và mô hình hồi quy logistic đa biến để xác định các yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ học sinh từng bị ít nhất một hình thức bạo lực học đường trong 12 tháng qua là 61,0%. Tỷ lệ học sinh bị bạo lực lời nói chiếm 52,5%, bị bạo lực xã hội chiếm 37,3%, bị bạo lực thể chất chiếm 33,5% và bị bạo lực điện tử chiếm 23,0%. Kết quả phân tích đa biến cho thấy các yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê, khiến học sinh có nguy cơ bị bạo lực học đường cao hơn là có ý định tự tử (OR = 5,6), cảm thấy cô đơn (OR = 2,1) và có mâu thuẫn với anh chị em ruột (OR = 2,3). Ngược lại, việc tâm sự với người thân (OR = 0,5) và thuộc gia đình có kinh tế trung bình (OR = 0,2) hoặc nghèo hơn (OR = 0,3) là những yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê khiến học sinh có nguy cơ bị bạo lực học đường thấp hơn. Cần triển khai các giải pháp can thiệp đa chiều, không chỉ chú trọng sàng lọc sức khỏe tinh thần sớm mà còn phải trang bị kỹ năng giải quyết mâu thuẫn, tăng cường vai trò hỗ trợ của thầy cô giáo và sự gắn kết, chia sẻ trong gia đình.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. UNESCO. Behind the Numbers: Ending School Violence and Bullying. 2019.
2. Vương Thị Thanh Hương, Nguyễn Thị Thu Hằng. Hành vi bạo lực học đường và thái độ của học sinh trung học cơ sở. Tạp chí Thiết bị Giáo dục. 2024;2(315).
3. Chính Phủ. Nghị định số 80/2017/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường.
4. Lưu Thị Thu Hà, Ngô Thu Hằng. Giáo dục phòng chống bạo lực học đường trên mạng xã hội cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Published online January 11, 2024:24-32. doi:10.18173/2354-1075.2024-0003
5. Hoàng Thị Thuận, Nguyễn Minh Thư, Trần Thị Thúy Hà, và cs. Thực trạng hành vi bạo lực học đường của học sinh trường trung học cơ sở Đại Đức, huyện Kim Thành, Hải Dương năm 2022. Tạp chí Y học dự phòng. 2023;33(1 Phụ bản):3-3. doi:10.51403/0868-2836/2023/969
6. Cikili-Uytun M, Efendi GY, Mentese-Babayigit T. The Olweus Bully/Victim Questionnaire: Methods and Applications. In: Martin C, Preedy VR, Patel VB, eds. Handbook of Anger, Aggression, and Violence. Springer International Publishing; 2022:1-13. doi:10.1007/978-3-030-98711-4_123-1
7. Ybarra ML, Mitchell KJ. Prevalence and Frequency of Internet Harassment Instigation: Implications for Adolescent Health. Journal of Adolescent Health. 2007;41(2):189-195. doi:10.1016/j.jadohealth.2007.03.005
8. Nguyễn Mai Hương, Thành Ngọc Minh, Trần Bình Nguyên, và cs. Bắt nạt học đường và sức khỏe tâm thần của học sinh trung học cơ sở tại Hà Nội. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;532(2). doi:10.51298/vmj.v532i2.7625
9. Trần Quỳnh Anh, Nguyễn Thị Hồng Diễm. Bạo lực và bắt nạt ở học sinh một số trường trung học cơ sở và trung học phổ thông năm 2017. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2019;23(5):375-380.
10. Aboagye RG, Seidu AA, Arthur-Holmes F, et al. Prevalence and Factors Associated with Interpersonal Violence among In-School Adolescents in Ghana: Analysis of the Global School-Based Health Survey Data. Adolescents. 2021;1(2):186-198. doi:10.3390/adolescents1020015
11. Turanovic JJ, Siennick SE. The Causes and Consequences of School Violence: A Review. National Institute of Justice. 2022. NCJ 302346.
12. Lê Võ Hồng Tuyết, Nguyễn Thị Trang, Đinh Văn Ngôn, và cs. Tỷ lệ bị bắt nạt và các yếu tố liên quan ở học sinh trung học phổ thông hệ giáo dục thường xuyên tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2024. Tạp chí Y học Thành phố Hồ Chí Minh. 2024;27(2):140-147. doi:10.32895/hcjm.m.2024.02.20
13. Hồ Thị Trúc Quỳnh, Nguyễn Thị Hoa. Thích nghi thang đo nạn nhân bắt nạt trực tuyến dành cho trẻ vị thành niên. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Published online January 8, 2024:57-64. doi:10.18173/2354-1075.2024-0006
14. Haile G, Arockiaraj B, Zablotsky B, et al. Bullying Victimization Among Teenagers: United States, July 2021 – December 2023. National Center for Health Statistics (U.S.); 2024. doi:10.15620/cdc/168510
15. Phạm Thị Thu Trang, Nguyễn Đăng Vững, Khuất Thị Minh Hiêu. Thực trạng bạo lực trẻ em ở học sinh trường trung học cơ sở Hạ Đình năm 2020. Tạp chí Nghiên cứu Y học. 2021;144(8):276-292. doi:10.52852/tcncyh.v14 4i8.404
16. Devries KM, Knight L, Child JC, et al. The Good School Toolkit for reducing physical violence from school staff to primary school students: a cluster-randomised controlled trial in Uganda. The Lancet Global Health. 2015;3(7):e378-e386. doi:10.1016/S2214-109 X(15)00060-1